Tuzi punopravna opština?

DEMOKRATSKA Crna Gora i poslanik Albanske alternative Nik Đeljošaj zatražili su od predsednika Crne Gore da sa parlamentarnim izborima, koje je raspisao za 16. oktobar, zakaže i lokalne u Tuzima i Golubovcima, ali je usledio hitar odgovor Filipa Vujanovića da se izbori u gradskim opštinama mogu raspisati samo pod uslovom, ako bi odbornici tih skupština skratili mandat.

Uz odgovor je stiglo i obrazloženje da su Tuzi i Golubovci Zakonom o teritorijalnoj organizaciji promenile status iz gradskih opština u opštine u okviru glavnog grada. To praktično znači da su dobile svoju teritoriju, shodno članu 5, ali je ona ostala u okviru teritorije glavnog grada. One nemaju status samostalnih opština, koji bi obavezivao na raspisivanje izbora.

Hoće li Malesija, ipak, postati 24. opština u Crnoj Gori? Ovaj politički projekat albanskih stranaka ponovo je oživeo ovih dana, kada je poslanik Nik Đeljošaj (poznat po cepanju "Rječnika") zajedno sa potpredsednikom Force, Gencijem Nimanbeguom, podneo u skupštinsku proceduru inicijativu za izmene Zakona o teritorijalnoj organizaciji. Tom izmenom bi se definisalo da Malesija (Tuzi) bude nova, punopravna opština u Crnoj Gori.

- Razlozi za podnošenje inicijative su poštovanje Ustava Crne Gore i prava na lokalnu samoupravu. Svi projekti, koji su usvojeni u Skupštini u vezi statusa Malesije pokazali su da nisu ozbiljna rešenja - kaže Đeljošaj, podsećajući da je Podgorica morala do 15. aprila da izmeni statut, kako bi trenutna ovlašćenja prenela na Malesiju, ali je taj rok nije ispoštovan. - Očekujem da Skupština usvoji predlog i konačno, posle 27 godina, stavi tačku na ovo.

Albanci se protive "široj autonomiji", koju im je svojevremeno ponudila aktuelna vlast, umesto statusa punopravne opštine. Više pitanja bi se otvorilo, ukoliko bi Malesija postala "suverena" opština, a pre svih, dokle treba da se prostire.

- Daleke 1997. godine usvojena je deklaracija o minimumu demokratskih principa, koju su potpisali premijer Milo Đukanović, vojna ministarka Milica Pejanović Đurišić i albanski predstavnici. Tim dokumentom su preuzeli obavezu da Tuzi postanu punopravna opština - podseća Mehmed Bardhi, lider Demokratskog saveza.

Albanci su uradili studiju o opravdanosti formiranja opštine Malesija, sa Tuzima kao administrativnim i kulturnim centrom udaljenim desetak kilometara od Podgorice, koja pokriva površinu od 238,88 kvadratnih kilometara (15,79 odsto ukupne teritorije Podgorice).

Kao predonosti za dobijanje statusa opštine navode da područje Malesije poseduje institucije za funkcionisanje opštine, a tu su privredne, kulturološke i društvene prednosti, kao i geografski položaj (granica sa Albanijom) i povezanost sa železnicom, potom aerodromi, luke Bar i Drač, Skadarsko jezero, Plantaže...