PORED same Crkve svetih apostola Petra i Pavla u Bijelom Polju, prilikom arheoloških radova vezanih za obnovu svetinje iz 12. veka u kojoj je nastalo Miroslavljevo jevanđelje, pronađeno je pravoslavno groblje koje datira iz perioda od 12. do 17. veka. O tome svedoče u jednom grobu pronađena dva bronzana dugmeta zelene boje, koja potiču iz tog perioda.

- Ovde je sahranjeno više od 500 ljudi, što govori o živoj naseobini - potvrdio je za "Novosti" direktor i kustos Polimskog muzeja u Bijelom Polju arheolog Predrag Lutovac, koji rukvodi radovima tokom kojih je otkriven samo deo nekropole, od sedamdesetak kvadrata na kojoj su vidljivi ostaci tridesetak grobnih konstrukcija sa ostacima skeleta.

Naš sagovornik pojašljava da u grobovima nema puno predmeta i da to samo mogu da budu dugmad na košuljama ili nošnji, jer pravoslavni hrišćanski običaji ne dozvoljavaju grobne priloge.

- Otkrivene su dve vrste grobova. Jedni su slobodno ukopani, pokojnici su sahranjeni u običnim grobnim rakama, na leđima, sa rukama prekrštenim u predelu grudi i stomaka što je nesumnjiv dokaz da se radi da se radi o srednjovekovnoj nekropoli. Drugi deo grobnih konstrukcija rađen je od postavljenih kamenih ploča. Kosti će biti postavljene na jednom mestu i sahranjene u starom paraklisu, koji se nalazi na severnoj strani crke gde su sahranjivani pokojnici iz prethodnog vremenskog perioda - kaže Lutovac. - U nekropoli vidimo ono što je karakteristično za srednjovekovne nekropole - sahranjivanje je vršeno u redovima. Jedno pleme i jedna familija.

Prema rečima ovog stručnjaka, nema sumnje da grobova ima i ispod kuća u komšiluku.

Inače, Crkvena opština u Bijelom Polju ima nameru da otkupi kuće sa svih strana ove svetinje, i da se tako definiše prava nekropola crkve i ona bude bude zaštićena.

- Poslednje sahrane na ovom groblju su iz vremena kad je crkva pretvorena u džamiju. Tada su zabranjene sahrane pravoslavcima - kaže Lutovac, čija ekipa ovih dana nastavlja sa istraživačkim radovima na mestu gde treba da nikne parohijski dom sa pratećim sadržajima. Zbog toga je pre građevinskih radova potrebno ostatke kostiju na adekvatan način tretirati, što je moralna ali i zakonska obaveza.


MIROSLAVLjEVO JEVANĐELjE

Inače, Crkva svetih apostola Petra i Pavla, izgrađena je davne 1196. godine. U njoj ne na zahtev zahumskog kneza Miroslava, brata velikog raškog župana Stefana Nemanje, nastao najznačajniji ćirilični spomenik srpske i južnoslovenske pismenosti - Miroslavljevo jevanđelje, koje je pod zaštitom Uneska i jedno je od 150 najznačajnijih ostvarenja svetske kulturne baštine uvršćeno u listu te organizacije "Pamćenje sveta".