ŠANTIĆA vila, na Borcima kod Konjica, koja je bila u vlasništvu porodice velikog srpskog pesnika Alekse Šantića, nezaustavljivo propada.

Iako je još u martu 2006. godine, odlukom Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglašena nacionalnim spomenikom, to ovom objektu nije mnogo vredelo. Zub vremena čini svoje, a nečinjenje ljudi svoje.

Nekadašnja "Šantića vila" u ratu od 1992. do 1995. godine pretrpela je ogromna oštećenja. To se u odluci Komisije i konstatuje. Zato se istom odlukom zadužuje Vlada Federacije BiH da konzervira sačuvane zidove, dok se ne steknu uslovi da se objekat obnovi u izvornom obliku.

Kako smo saznali od Jasne Sulovski - Hadžajlija, šefa Turističke zajednice u opštini Konjic, za sanaciju "Šantića vile" nedostaje novac. Otuda se i ne zna kada će započeti obnova.

Objekat koji krasi uzvišenje i najlepši je vidikovac prema Boračkom jezeru, sagradio je još 1902. godine barun Benko, austrugarski poglavar Bosne i Hercegovine. Barun je često boravio u toj vili, dolazeći sa društvom u lov na Prenj. Nakon osam godina, 1910. godine, prodao je vilu porodici Šantić.

NEĐO I RADOJKA NEĐO Simić (84) i njegova dve godine mlađa supruga Radojka u zaseoku Krstac, blizu "Šantića vile", ne dozvoljavaju da selo Borci nestane. Čuvaju uspomenu na Lazara Drljaču, njegovo gospodstvo i neka mnogo bolja vremena, kada se na Borcima čula dečja vriska i galama. Ovaj još krepki Hercegovac, veoma gostoprimljiv, rado dočekuje putnike namernike koji sve ređe pohode Borce.

Poznati pesnik Aleksa Šantić se nastanio u vili na Borcima 1913. godine, kada su ga austrougarske vlasti, zbog rodoljubivih pesama proterale iz Mostara.

Kako je bio dobar prijatelj, a i u rodbinskoj vezi sa Šantićima, i književnik Svetozar Ćorović je jedno vreme boravio u vili na Borcima.

Posle Prvog svetskog rata, Aleksa Šantić je prodao vilu Domu zdravlja u Mostaru (Higijenskom zavodu), koji ju je 1928. godine osposobio za Dečje oporavilište nadogradnjom još jednog sprata.

Od 1931. godine, u Vili Šantića na Borcima živeo je akademski slikar Lazar Drljača, gde je i umro 13. jula 1970. godine. Sahranjen je, po sopstvenoj želji, na proplanku kod Vile Šantića.

Za vreme Drugog svetskog rata, u vili na Borcima je jedno vreme bila partizanska bolnica. Neprijateljska vojska je tokom rata zapalila vilu.

Posle Drugog svetskog rata, Ministarstvo šuma Bosne i Hercegovine je obnovilo vilu i pretvorilo je u šumsku kuću, koju su koristili za svoje potrebe.

"Šantića vila" u potpunosti deli sudbinu sela Borci, u kome je do rata živelo više od 70 srpskih domaćina. Danas ovo selo izgleda sablasno pusto. Ostao je tek poneki dimnjak na potpuno porušenim kućama.