OD STALNOG DOPISNIKA: MOSKVA


DA visoko sveštenstvo u Ruskoj pravoslavnoj crkvi (RPC) ne preteruje sa ocenama da vaseljenski patrijarh Vartolomej želi da bude "istočni papa", odlično se videlo iz njegovog nedavnog govora na jubileju grčke dijaspore u Istanbulu. Vartolomej je svojim zemljacima Grcima kazao da će RPC, sviđalo se to njoj ili ne, morati da prihvati odluke koje donese vaseljenski patrijarh - jer nema drugog izbora. Kritike na svoj račun, da su kod pokretanja procedure davanja autokefalnosti raskolnicima u Ukrajini prekršeni kanoni pravoslavlja, nazvao je "crnom propagandom Rusa", a novinare koji ga kritikuju "dobro plaćenim".

- Privilegije Vaseljenske patrijaršije su zasnovane na odlukama i kanonima vaseljenskih sabora i obavezne su za sve pravoslavne - kazao je Vartolomej.

TAKAV svađalački stav Vartolomeja, kako ocenjuju u Moskvi, nerazumljiv je jer bi bilo normalno da se sa "slovenskom braćom" razgovara sa više poštovanja.

Pročitajte još: PATRIJARH VARTOLOMEJ - RASKOLNIK: Objavljena odluka Ruske pravoslavne crkve o poglavaru Carigradske patrijaršije

- Vartolomej bi morao da zna da je na čelu patrijaršije koja okuplja šaku vernika, dok se u najvećoj slovenskoj zemlji na svetu, Rusiji, koja ima 146 miliona stanovnika, 70 odsto građana oseća pravoslavnima - ocenjuju u Moskvi. - Na drugoj strani, u Turskoj živi oko 6.000 hrišćana, a u Turskoj pravoslavnoj crkvi, koja nije kanonska, samo je oko 400 vernika. Na celoj kanonskoj teritoriji koja pripada Carigradskoj patrijaršiji, raštrkanoj po svetu, ima oko pet miliona pravoslavnih vernika, od čega je polovina u SAD i Kanadi.

U Moskvi kažu da je Carigradska patrijaršija još od dvadesetih godina prošlog veka pokušavala da se nametne, i da njen patrijarh bude na čelu celog pravoslavlja. Sporovi Moskve i Carigradske patrijaršije su već postojali oko pravoslavnih crkava u bivšim sovjetskim republikama na Baltiku, zatim u Srednjoj Aziji, kao i u Kini.

SVAKAKO je interesantna povezanost carigradskih patrijarha sa američkom politikom i njenim tajnim službama. Kada je 1949. godine Atinagor postao carigradski patrijarh, u Istanbul je stigao avionom predsednika Harija Trumana. Već sutradan pasoš Turske mu je uručio gradonačelnik.

Iz upravo objavljenih dokumenata vidi se povezanost patrijarha Atinagora sa američkim tajnim službama i kakvu je ulogu imala CIA u izboru carigradskog patrijarha.


- Avionom kojim je obično leteo predsednik SAD Truman, 26. januara 1949. u Istanbul je doleteo 63-godišnji carigradski patrijarh Atinagor, koji je do tada 18 godina bio arhiepiskop i egzarh u Severnoj i Južnoj Americi. Dan kasnije održana je intronizacija u Sabornoj crkvi Svetog Đorđa u Instabulu - stoji u tim dokumentima, koje je prenela "Nezavisima gazeta".

Moskovski list podseća da su američke tajne službe umešale prste i kada je 1948. tadašnji carigradski patrijarh Maksim odvezen na lečenje u Švajcarsku da bi se oslobodilo mesto Atinagoru. Iz obelodanjenih depeša agenata vidi se da su američki ljudi informisali centralu kako je patrijarh carigradski Maksim lošeg psihičkog zdravlja i da samo formalno obavlja svoju dužnost i zato je "izlobiran" ambiciozni Atinagor.

Pročitajte još: Vartolomej priznaje Ukrajinsku crkvu!

IZ dokumentacije se vidi da je i Turska bila zainteresovana za to da na čelu Carigradske patrijaršije bude čovek koji može da se suprotstavi Moskvi. Americi je smetalo što je carigradski patrijarh Maksim bio za zbližavanje sa Ruskom pravoslavnom crkvom.

Patrijarh Atinagor


U Moskvi su znali da Amerikanci rade na tome da na čelo Carigradske patrijaršije dođe njihov čovek Atinagor. U avionu koji je leteo iz Amerike u Instanbul, sa Atinagorom je bio poznati američki producent, kinomagnat i vlasnik filmskog studija 20th Century Fox Spiros Skuras, po poreklu Grk, i grčki lobista u američkim političkim krugovima. Nedavno su u SAD objavljeni dokumenti iz kojih se vidi da je arhiepiskop Atinagor sarađivao sa tamošnjim tajnim službama. Kao antifašista, Atinagor je okupljao mlade Grke koji su bili spremni da pomognu svom narodu. Naravno da je ta akivnost bila pozitivna, ali i po završetku rata Atinagor je nastavio da sarađuje sa američkim obaveštajnim službama.

KANONSKE PRAVOSLAVNE CRKVE U SVETU postoji 15 kanonskih pravoslavnih crkava, od kojih devet imaju patrijarhe - Carigradska, Aleksandrijska, Antiohijska, Jerusalimska, Ruska, Gruzijska, Srpska, Rumunska i Bugarska. Na čelu Kiparske, Eladske tj. Grčke i Albanske crkve su arhiepiskopi. I, na kraju, na čelu Poljske, Češke i Slovačke, kao i Pravoslavne autokefalne crkve Amerike nalaze se mitropoliti.

Jednom kada se otvore američke arhive svakako će, ocenjuju poznavaoci prilika u Moskvi, biti zanimljivo da se vidi i pod kakvim je sve političkim, diplomatskim i drugim pritiscima bio carigradski patrijarh Vartolomej, koji je potpuno promenio svoj stav o ukrajinskim raskolnicima.


PATRIJARH TURSKI OFICIR

SADAŠNjI patrijarh Vartolomej, čije je svetovno ime Dimitrios Arhondonis, rođen je 29. februara 1940. u Turskoj, gde je završio srednju školu, a zatim bio dve godine u turskoj vojsci. Sada neki ruski novinari tvrde da ima čak čin oficira. U Rimu je završio Papski istočni institut. Studirao je takođe na Minhenskom univerzitetu. Bio je lektor na Papskom gregorijanskom univerzitetu. Doktorirao je na kanonskom pravu na Papskom istočnom univerzitetu.

Na čelu Carigradske patrijaršije se nalazi od 1991.