MUZEJ fotografije, koji tek treba da nikne u Zrenjaninu, biće prvi u Srbiji, baš kao što je početkom prošlog veka fotografski atelje Ištvana Oldala, bio preteča fotografije na tlu nekadašnje Jugoslavije, a u njemu će, kako je najavljeno, stalna postavka starih fotografija sadržati mnoge do sada u javnosti neviđene, između brojnih i one sa postavljanja i rušenja spomenika kralju Petru I Karađorđeviću iz 1928. godine.

Upravo stare fotografije nose tajnu niza zanimljivih detalja sa početka 20. veka kada je predsednik Odbora za podizanje spomenika kralju Petru I Karađorđeviću u centru Velikog Bečkereka, uspeo da nakon puno natezanja i nedoumica ubedi tadašnjeg gradonačelnika Bogoljuba Aleksića da se spomenik, rad zagrebačkog vajara Rudolfa Valdeca, ipak postavi.

U žiriju koji je odlučivao čiji će rad biti najbolji, bili su i čuveni vajari Ivan Meštrović i Toma Rosandić, slikar Petar Dobrović, brojni ugledni profesori Likovne akademije u Beogradu, inženjeri i profesori Tehničkog fakulteta.

Kako je objavio lokalni "Torontal", 21. maja 1924. godine, prva nagrada nije dodeljena, za drugu nagradu su preporučena dela Dalmatinca Franje Kršinića i Milutina Nedeljkovića iz Zemuna, dok je treću nagradu dobio Petar Palavičini. Ipak, na preporuku slikara iz Velikog Bečkereka Aleksandra Sekulića, koji se posle završenih studija vratio iz Minhena, njegov kolega Rudolf Valdec bio je počastvovan i njegov rad od 1928. do 1941. godine, kada su ga fašisti srušili, krasio je centralni trg.

Pročitajte još: Seme muzeja fotografije u Zrenjaninu

Valdec se odlučio za tradicionalnu trojnu podelu spomenika, sa postamentom sa dva reljefa koji su predstavljali motive iz života kralja Petra "Put kroz Albaniju" i "Povorka na Terazijama posle krunisanja", a brojne fotografije Đure Roknića, koji je nasledio Ištvana Oldala u Velikom Bečkereku, iz kolekcije Danijela Vrške - svedoče o tom vremenu.

Otkrivanje spomenika kralju Petru I Karađorđeviću 1928. godine - Foto Istorijski arhiv


OBNOVA

IZVRŠNI odbor Skupštine opštine Zrenjanin 1997. godine doneo je odluku o osnivanju Odbora za obnovu spomenika kralju Petru I Karađorđeviću, a rad akademskog vajara Zorana Jezdimirovića iz Beograda, člana ULUS-a, postavljen je 2004. na istom mestu.

Fašisti su srušili spomenik 1941.


Izložba na trgu u Zrenjaninu - Foto Zoran Jovanović

Autori fotografija - Foto Zoran Jovanović

Fotografi okupljeni na inicijativu Jovana Njegovića Drndaka