Dolari za kamenog kralja Decebala

NAJVEĆA evropska skulptura uklesana u stenu, portret dačkog kralja Decebala visok 40 metara, nalazi se na ušću reke Mrakune u Dunav, na rumunskoj strani Đerdapske klisure. Ispod bradatog kamenog lica koje se mršti na Trajanovu tablu, na litici s druge strane, reke uklesano je Decebal rex - Dragan fecit, na latinskom, što u prevodu znači "Kralj Decebal - napravi Dragan".

Reč je o ktitorskom potpisu Josifa Konstantina Dragana, pokojnog rumunskog biznismena, simpatizera fašističkih ideologija i kvaziistoričara, tvorca teorije da je rumunska nacija najstarija u Evropi. On je više od milion dolara platio klesanje mitskog oca rumunske nacije na litici naspram table rimskog imperatora Trajana, njegovog najvećeg protivnika.

Pravo ime ujedinitelja plemena s leve dunavske obale bilo je Diurpanej (Diurpaneus), ali je u istoriji zapamćen po nadimku Decebal, što u prevodu znači "snaga Dačana". On je dugo pružao otpor napadima imperatora Trajana, a kad su Rimljani najzad osvojili Dakiju, on je kao pravi antički heroj izvršio samoubistvo.

Zato pažljivije posmatrače Decebalove skulpture zbunjuje ktitorski natpis koji nije na rumunskom već na "neprijateljskom" latinskom. Rešenje ove zbrke je čudna ideologija ktitora portreta koji je deset godina klesalo 12 vajara alpinista. Ovaj poduhvat, skuplji od milion dolara, nije bio preveliki trošak za Dragana, koji je smatran najbogatijim Rumunom modernog doba. Njegovo bogatstvo, stečeno trgovinom energentima, procenjeno je na 885 miliona dolara.

Njegov poslovni uspon počeo je prodajom rumunskog goriva Musolinijevoj Italiji, uoči i tokom Drugog svetskog rata. Dragan je imao odlične odnose s najvišim italijanskim fašističkim krugovima kao sledbenik ideja rumunskog fašiste Jona Antoneskua i obožavalac Kodreanuove Gvozdene garde, rumunske verzije Musolinijevih crnokošuljaša.

Posle Drugog svetskog rata, Dragan je nastavio biznis u Italiji. Samo formalno mu je, kao fašističkom saradniku, rumunski komunistički režim zabranio povratak u zemlju. Nezvanično je odlično sarađivao s diktatorom Nikolajem Čaušeskuom i njegovom zloglasnom tajnom službom Sekuritateom. Oni su mu dali velikorumunske spise Antoneskua, na osnovu kojih je Dragan napisao biografiju koja je na Zapadu ovog fašistu prikazala u pozitivnom svetlu. Zatim je 1967. utemeljio Evropski univerzitet "Dragan", sa zadatkom da "širi vrednosti rumunske civilizacije". Trgovac gasom tad osniva "protohronističku istorijsku školu" i piše knjige kojima dokazuje da su Rumuni najstariji narod Evrope, preci samih Rimljana. Tako miri i Decebala i Trajana.

Njegove redove preuzima i promoviše komunistički diktator Čaušesku, u narodu tada koji živi najbednije u Evropi, izuzev žitelja Albanije. Tragovi tog užasnog doba vide se do danas nedaleko od kamenog Decebala, u arhitekturi lučkog grada Oršave, gde na stambenim zgradama nema dimnjaka već kroz probijene pocrnele zidove vire cevi mnogobrojnih čunkova. Stanovnici ovih stanova smatraju se čak i srećnim, jer je u Čaušeskuovoj eri bilo i bizarnijih slučajeva, kao što je gradnja blokova višespratnica koje nisu imale toalete!

Manastir Mrakonije na Đerdapu

Ipak komunistički diktator je dobro procenio da se u narodu koji grca u materijalnoj bedi i izolaciji dobro primaju kvaziistorijske teorije nalik na Draganove. Zanimljivo je da je slična tehnologija manipulacije nacijom primenjena posle 1945. u svim balkanskim komunističkim zemljama, što je dovelo do strahovitih posledica.

DIV NA LITICI

DA bi se izvajao lik Decebala, s litice su prvo skinute šuma i zemlja, a zatim je ekipa vajara-alpinista eksplozivom i teškim pneumatskim čekićima od 1994. do 2004. oblikovala kameno lice. Umetnici su živeli na brodu pod liticom, a uspon do radnog mesta trajao do 40 minuta.

Zabranjeno preuzimanje fotografija bez saglasnosti redakcije "Večernjih Novosti"