NA delu spomen-memorijala poginulim srpskim vojnicima iz oslobodilačkih ratova od 1912. do 1918. na teritoriji današnje Makedonije u protekle dve sedmice, organizacijom Udruženja Srba i Makedonaca iz Tetova, u saradnji sa Srpskim kulturno informativnim centrom "Spona" iz Skoplja održani su istorijski časovi za mlade školarce različitog uzrasta.

Kraj spomen-kosturnica, kapela i humki gde počivaju zemni ostaci poginulih srpskih vojnika iz balkanskih i Velikog rata osnovci iz škola "Lirija" i "Goce Delčev" iz Tetova, "Kirilo i Metodije" iz Kučevišta na Skopskoj Crnoj gori, kao i polaznici fakultativne nastave na srpskom jeziku u Centru "Spona" iz Skoplja, bili su na časovima istorije kakvih u svom redovnom obrazovnom procesu - nemaju. Prvi put su posetili memorijale i kroz nastavu "na otvorenom" upoznali se sa najvažnijim istorijskim činjenicama o ratnim stradanjima predaka.

- U dve etape deca su zajedno sa delom nastavnika i saradnika iz "Spone" posetili, odali poštu i u nesvakidašnjoj nastavi u prirodi prisustvovali časovima istorije na srpskom vojničkom groblju u Bitolju, u kripti spomen hrama slave Svetog Arhangela Mihaila u naselju Autokomanda u Skoplju, u spomen-kapelama u Udovu, na jugu Makedonije, zatim u selu Donje Karaslare kod Velesa, spomen-kosturnici Zebrnjak kod Kumanova - kaže za "Novosti" Sonja Andonov, predsednica Udruženja Srba i Makedonaca iz Tetova.

Sa grupom je putovao i nastavnik istorije, pesnik Stojan Arsić, koji uvodnim pripremama za časove istorije "još u autobusu" priprema osnovce za nova saznanja koja u redovnom školskom procesu nemaju. Na časovima na memorijalima deci su o ratnim operacijama i stradanjima srpske vojske govorili Dragiša Strahinjić iz Udruženja SRMA u Bitolju, Milorad Škiljević u Udovu, Bora Ristić iz Udruženje za zaštitu srpskih spomenika i vojnih memorijala u Makedoniji kraj kapele Donje Karaslare...

- Na časovima istorije pored žive reči predavača svim učesnicima su deljeni i materijali koje je "Spona" preko svog časopisa "Slovo" objavljivala o svim vojničkim memorijalima poginulih srpskih vojnika u oslobodilačkim ratovima na teritoriji Makedonije - kaže profesor Nena Ristić Kostovska, predsednica Udruženja Srpkinja u Makedoniji.

U znak odavanja pošte, počasti, paljenjem sveća za pokoj duše poginulim srpskim vojnicima, pored nastavnih aktivnosti, uz prezentaciju i obradu meterala "na terenu", kako objašnjavaju Milena Mitić i Jelena Braunović iz "Spone", učenici su na časovima istorije, na svim vojničkim memorijalima zasadili nove sadnice - jela i borova.

Sprovođenjem projekta "Koreni prošlosti - koreni budućnosti", uz podršku i Ministarstva kulture i informisanja Srbije, kako su istakli organizatori nastave iz istorije na srpskim vojničkim memorijalima u Makedoniji, "spomen-obeležja, kosturnice, grobovi srpskih ratnika nisu samo belezi stradanja i slave - već bi oni trebalo da budu i putokaz potomcima".

NEZABORAVNI TRENUCI

- DOŽIVELI smo nezaboravne trenutke. Toliko toga smo prvi put videli i o istorijskim događajima čuli, da prosto ne možemo da do kraja sredimo utiske. Svi časovi istorije protekli su u znaku izuzetne posvećenosti temi bukvalno svih učesnika. Nezavisno od uzrasta. Oba nastavna dela karakterisali su srdačno druženje i nastava za pamćenje. Prozivci na svim časovima disciplinovano su se odazvali svi po spisku u "dnevniku" i đaci i nastavnici. Sa ovih časova izostalih nije bilo - kaže Marija Bravo, jedna od učenica polaznika fakultativne nastave na srpskom jeziku u Centru "Spona" u Skoplju.