POSLE proletos obavljenih geomagnetnih snimanja, srpsko-nemački tim stručnjaka, koji čine arheolozi Muzeja Vojvodine iz Novog Sada i njihove kolege iz Instituta za praistoriju i ranu istoriju “Kristijan Albreht”, univerziteta u Kilu, nastavili su istraživanja na neolitskom arheološkom nalazištu “Borđoš” u novobečejskom ataru.

Sprovedena su na dva lokaliteta - samom “Borđošu”, gde je završeno iskopavanje jedne od kuća potiske kulture započeto prošle godine. A, drugo na širem mikroregionu ovog lokaliteta - u delu atara “Prečka”, gde se nalazi naselje starčevačke kulture staro 8.000 godina.

- Reč je o naselju koje je oko hiljadu godina starije od “Borđoša”. Cilj je da ustanovimo vezu između ova dva naselja i kontinuitet življenja. Prvi ratari i stočari koji su došli, bavili su se biljnom privredom i pokušavali razne stvari da uzgajaju. Neke su uspevale, druge ne. Neke su još i danas na njivama, ili su se vratile kao korov - iznosi Aleksandar Medović, kustos arheobotaničar, koji sa saradnicima iz Muzeja Vojvodine i nemačkim kolegama sprovodi istraživnja na 40 hektara “Borđoša”, prostoru kasnog neolita.

Svakako jedan od najvrednijih nalaza nedavnih iskopavanja je kašika stara 7.000 godina od pečene gline, koja potvrđuje ono što brojni naučnici godinama dokazuju - da smo kroz istoriju odrastali uz kaše, a ne hleb!

- To je izuzetan nalaz, veoma retka kašika od pečene gline. Slična je jednoj iz Grčke, sa naselja Dikilitaš. Sam nalaz je u odličnom stanju i arheobotaničarima mnogo znači. Dokazuje da su kaše u to doba bile važnije od hleba, koji danas jedemo u ogromnim količinama - ističe Medović.

Tokom istraživanja lokaliteta na “Prečki”, pronađen je i skelet Starčevca, star 8.000 godina. Utvrđeno je da je reč o takozvanom zgrčenom sahranjivanju. U pomoć je pozvana i Sofija Stefanović iz Odeljenja za arheologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, koja istražuje natalitet u ranoj praistoriji.

Za decembar se planira izložba “Tajne drevnog Borđoša”, a istrživanja na terenu nastaviće se u aprilu dogodine. Martin Furhold, docent Instituta “Kristijan Albreht”, univerziteta u Kilu, vođa drugog nemačkog tima koji je učestvovao u istraživanjima u Novom Bečeju, takođe planira da se vrati.

Želimo da saznamo više o organizaciji prostora u ovoj naseobini. Ovi ljudi su ustanovili novi način uzgoja biljaka i životinja. Iako smo na mnoga pitanja odgovorili, još je vrlo malo podataka o detaljima kako je to stvarno učinjeno. Zanima nas kako ti novi načini uzgoja biljaka, životinja i obrađivanja zemlje utiču na društva. To je važan aspekt da bismo razumeli naše današnje društvo - ističe Furhold.

TEHNOLOGIJA ZA PRECIZNO KOPANjE

OVO je prvi put u Srbiji da se na osnovu geomagnetnog snimanja terena istražuje jedno starčevačko naselje. Savremena tehnologija omogućava precizno kopanje i nema više gubljenja vremena sa praznim sondama. Ambiciozan i vredan projekat naših i nemačkih arheologa svestrano je podržala lokalna samouprava Novog Bečeja.