Reportaže

Crkva Svete Petke: Beograđani se krštavaju kao apostoli

B. Subašić

02. 10. 2013. u 06:51

„Novosti“ javnosti predstavljaju jedinstvenu krstionicu napravljenu po uzoru na apostolske. Bazen u Svetoj Petki pre svega za krštavanje odraslih

VEĆ deset godina u kapeli Svete Petke na Beogradskoj tvrđavi vernici se krštavaju kao u vreme apostola. Otkako je izgrađena, nalik ranohrišćanskim, ova krstionica postala je mesto primanja svete tajne za čitave porodice.

Omiljena prestonička Crkva Sveta Petka podignuta je 1937. nad drevnom pećinskom crkvom u kojoj se nalazi čudotvorno vrelo. Prostorija sa bazenom gde se vernici krštavaju takođe se nalazi u pećini, samo nekoliko desetina metara dalje.

„Duhovna banja“ je ukopana u stenu iz koje proviruje samo mala kupola pokrivena tesanikom. Mala katakomba za svetu tajnu krštenja je nevidljiva s platoa ispred hrama, skriva je kameni zid sa uskim prozorima.

- Reč je o jednoj od najstarih svetinja prestonog grada, koji je već u apostolskim vremenima bio episkopsko sedište. Zato smo napravili krstionicu po uzoru na one u episkopskim crkvama, kakva je Crkva Svetih Petra i Pavla u Rasu, ili u Caričinom gradu kod Lebana, u Herakleji i Stobiju u blizini Skoplja i naravno u Grčkoj - kaže protojerej stavrofor dr Radomir Popović, starešina Crkve Svete Petke i dekan Akademije SPC za umetnosti i konzervaciju.

Zahvaljujući njemu „Novosti“ prvi put javnosti predstavljaju krstionicu u kojoj je obnovljena lepota drevne arhitekture. U centralnom delu prostorije, ukrašene velikim mozaicima, nalazi se

bazenčić u kojem se vernici krštavaju potapanjem u vodu. Krstionica je oivičena masivnim reljefno ukrašenim mermernim blokovima, a osvetljavaju je zraci svetla iz osam prozora kupole. Prvo što novokršteni vide kad podignu lice iz vode je uklesani natpis „U Hrista se obukoste“, ispod mozaika sa predstavom Deisisa - Hrista, Bogorodice i Svetog Jovana.

- U ranohrišćanskom dobu nije bilo jednostavno postati hrišćanin. Proces pripreme trajao je dugo, jer nije bilo dovoljno samo slušati pouke već i živeti hrišćanski. Početak spasenja bio je u unutrašnjem preobražaju tokom svete tajne krštenja, u samom činu pogruženja u vodu. Trokratno pogružavanje i izranjanje iz vode bili su ne samo simbolika Hristove smrti i vaskrsenja, već i poistovećenje sa njim. Zato su apostoli govorili „u Hrista se obukoste“ - objašnjava dr Popović.

On navodi da je krstionica pravljena pre svega za krštavanje odraslih, ali da ima i izuzetaka.

- Otkad se devedestih promenila politička situacija, mnogo ljudi je želelo da se krsti, a pojavila

se i želja da to učine na drevni način. Zato se u ovoj krstionici nekada krste i cele porodice - kaže dr Popović.

ČUDESNI IZVOR

KAPELA Svete Petke čuva deo moštiju svetiteljke koje se petkom iznose pred vernike.

- Njene čudotvorne mošti bile su pohranjene u pećinskoj kapeli kraj čudotvornog izvora sve do 1521. kad je Sulejman Prvi osvojio Beograd i odneo mošti u Carigrad. Otkupili su ih rumunski knezovi i 1641. preneli u Jaši gde se i danas nalaze, osim dva prsta šake, koji su u našoj kapeli - kaže protojerej stavrofor dr Radomir Popović. Izvor u drevnoj pećinskoj crkvici Svete Petke uvek teče istim intenzitetom.

- Samo je jednom presušio 1915, uoči nemačke ofanzive, ali voda je u februaru 1918. naprasno ponovo potekla.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije