DO sada nepoznata fotografija mosta Mehmed-paše Sokolovića, iz 1943. godine, na kojoj se vidi jedan porušen deo, nedavno se pojavila na internet-prezentaciji nemačke Bundes arhive u delu posvećenom Drugom svetskom ratu.

Na fotografiju je slučajno na internetu naišao Nemanja Perendija, iz Višegrada, koji je odmah otkrio da je reč o slici iz 1943. godine na kojoj nemački vojnici prelaze most natovareni municijom, dok se povlače iz Višegrada, koji su prethodno minirali. Prema njegovim saznanjima i istraživanjima, vojnici sa slike su pripadnici Prve brdske divizije, jedne od elitnih jedinica nemačkog Vermahta.

- O identifikaciji vojnika svedoči i amblem na njihovoj uniformi, runolist ili planinski cvet koji je bio simbol Vermahta. Jedan deo ove jedinice, koja je inače ratovala u Normandiji i Staljingradu, bio je poslat na Balkan odnosno u Jugoslaviju kako bi razbio pokret otpora - ističe Perendija, dodajućiu da je ova akcija vojske u NOB-u nazvana šesta neprijateljska ofanziva, a u nemačkim arhivima zapisana kao "Kuglasta munja".

Na slici je takođe vidljiv natips "VICTORIA" koji se ispisan na nastavku mosta.

SVEDOK MOST Mehmed-paše Sokolovića podignut je 1571. godine i više puta je razaran i obnavljan. Vekovima je ovaj most bio svedok brojnih dramatičnih događaja, ali i siguran prelaz preko brze i hladne Drine.

- Naime, u jedinicama Jugoslovenske vojske u otadžbini, prilikom prvog oslobođenja Višegrada 1941. godine bili su i predstavnici britanske i američke misije. Britansku grupu oficira je predvodio general Čarls Armstrong, a američku misiju Albert Sajc, te se neko od ovih ljudi smatra autorom ovog natpisa na ćupriji - kaže Perendija.

Posle oslobođenja, u periodu od 5. do 10. oktobra 1943. godine, Višegrad prelazi u ruke NOVJ, a onda ponovo dolazi vojska Rajha i zauzima grad.

U jednom od tih sukoba nemačka jedinica je u povlačenju minirala četiri stuba mosta, što je i prikazano na fotografiji koju je slikao nepoznati Nemac prezimena Prizibl. Još jedno oštećenje mosta se dogodilo 1944. godine kada je ćuprija razorena od strane savezničkih snaga.