PODGORICA - Stručni tim crnogorskih stručnjaka završio je mapiranje Podgorice, a kompleksan posao otkrio je bogato kulturno nasleđe Crne Gore. U planu je da se radi mapiranje gradova na severu koji su istraživačima jednako zanimljivi.

Arheološko mapiranje pokazalo je da prostor na kojem leži grad ispod Gorice predstavlja izuzetno bogato kulturno nasleđe. Tim Centra za konzervaciju i arheologiju locirao je na području Doljana, Konika, Tuzi, Golubovaca, Dajbaba, Duklje, više od 250 izuzetno zanimljivih arheoloških lokaliteta.

Arheolog Dejan Gazivoda kaže za naš list da je ono što su otkrili najbolji dokaz da je ovo područje bilo središte bogatog kulturnog života.

- Radi se o lokalitetima različitog karaktera. Otkrili smo najviše tumula, ali postoji i veliki broj crkvišta, pećina, ostataka džamija, utvrđenja, kula. Dakle, reč je o bogatom nasleđu jer se samo u jednoj opštini nalazi veliki broj takvih lokaliteta - kaže Gazivoda.

Prostor Crne Gore, pogotovu Podgorice, nastavlja Gazivoda, od samog nastanka do danas bio je veoma aktivan.

- To su sve dokazi da su na ovim prostorima obitavale razne civilizacije i očigledno im je ovo podneblje bilo interesantno za život - dodaje naš sagovornik.

Veliki broj otkrivenih tumula potvrđuje koliko je način sahranjivanja ispod ovih velikih humki bio prisutan kod nas. Postojanje humki dokazuje da je od 4. milenijuma pre nove ere pa sve do dolaska Rimljana na ovim prostorima bio dominantan način sahranjivanja pod tumulom.

Tradicija ovakvih sahrana nastavila se i u doba Rima i srednjeg veka. Radi se o kompleksnom procesu pravljenja humki od kamena i zemlje a tumule koje su kod nas otkrivene u proseku su visoke oko tri metra ali ima i većih, prečnika do 20 metara.

U starim tumulama otkrivani su skeleti u zgrčenom položaju što pokazuje da su narodi sa ovih prostora verovali u večni život i ponovno rađanje. Pored pokojnika su ostavljani razni darovi, nakit a često i predmeti vezani za ritual sahrane.

ZABORAVLJENA DUKLJA NAJZNAČAJNIJE arheološko nalazište, grad koji je nekad bio centar rimske kulture danas se nalazi daleko od očiju javnosti. Duklja je do pre nekoliko godina bila puna smeća i otpada a o kulturnoj svesti današnjih stanovnika najbolje govore podaci da su masivno kamenje obližnji stanovnici ugrađivali u kuće i štale. Bogato istorijsko nasleđe je dodatno devastirano izgradnjom pruge Podgorica - Nikšić, koja prolazi sredinom lokaliteta. O nemaru tadašnjih vlasti govori i podatak da je kamen sa Duklje iskorišćen za izgradnju pruge.

Mapiranje vrednih nalazišta poslužiće da se napravi Arheološka mapa Crne Gore a o finansijskoj i turističkoj valorizaciji lokaliteta bi moglo da se govori.

- Sve to treba turistički iskoristiti ali se mora uzeti u obzir da se na tim lokalitetima još radi. Trebalo bi nalazišta prilagoditi potrebama turista i narednih godina očekujem da se uradi nešto i u tom pravcu - kaže Gazivoda za „Novosti“.


PODVODNO BLAGO

CRNOGORSKI arheolozi su prošle godine sa kolegama iz Poljske na području Carina kod Risna pronašli luksuznu helenističku keramiku i 15 novčića, uglavnom iz doba kralja Belajosa i novčića poreklom iz antičkih grčkih gradova. Centar za konzervaciju i arheologiju nedavno je počeo i istraživanje crnogorskog podmorja. Podatak da su poslednjih godina otkrivena čak 24 nalazišta, 12 antičkih i 12 iz 19. veka govori da će biti dosta posla na istraživanju podvodnog blaga crnogorskog primorja.