Sve od Jadra pa do reke Drine, sve od Drine pa do Pocerine, tvoja polja blistaju u sjaju, kao da si stvorena u raju...“ Ovako je pevala izvorna pevačka grupa „Dubljanske lole“, u etno-parku u Sovljaku, koja nije ostavila ravnodušnim posetioce „Hajdučkih večeri“, održanih ovog vikenda na više lokacija u Mačvi.

Inspirisana junacima popularnog romana „Hajduk Stanko“, zavičajnog pisca Janka Veselinovića, manifestacija je prvi put održana daleke 1966. godine. Momačko takmičenje za harambašu preraslo je u važan turistički događaj, a ideja da se novim generacijama dočara život predaka, svakako je premašila sva tadašnja očekivanja.

Najatraktivniji deo manifestacije bio je izbor mačvanskog harambaše. Mladići su se do kasno u noć nadmetali u preskakanju panja, penjanju na drvo, bacanju kamena sa ramena, nadvlačenju klipka, borbi na brvnu, skoku udalj. Najspretniji je bio 22-godišnji Aleksandar Krajišnik iz Majura kod Šapca, u javnosti poznat kao jedan od najmlađih pobednika u TV emisiji „Survajver“, a ove godine on je osvojio i tutulu dubljanskog vojvode u obližnjem selu. Novi harambaša, po hajdučkoj tradiciji, skinuo je anteriju, „preksrtio“ parče pogače nožem iz cagrije i visoko podigao sablju dimiskiju.

- Mnogi stari običaji u Mačvi i danas se praktikuju zahvaljujući ovom događaju - kaže nam Biljana Jocković, članica lokalnog kulturno-umetničkog društva i ovogodišnja mlada, koja je za demonstaciju mačvanske svadbe obukla jelek, košulju, kecelju, skute, čarape i opančiće.

Kada bude obavljeno venčanje, na suknju se dodaje pregača. Takođe, udate žene, umesto jeleka, nosile su libadu. Izvođenje mlade iz kuće, sagrađene 1892. godine, prati veliki broj kamera, ali i posetilaca, starih i novih, koji sa jednakim uživanjem prate predstavu. Veštom rukom, Biljana vezuje peškir deveru, izlazi na stepenište, lomi pogaču sa svekrom i odlazi na veselje u prostranom dvorištu ovog svojevrsnog muzeja na otvorenom, gde se nalaze vajat, čardak, poljska furuna, fijakeri, sanke, taljige...

- Stvari iz kuće i okućnice korišćene su u filmu „Sveti Georgije ubiva aždahu“ i ručno su pravljene pre najmanje 100 godina - otkriva nam Dragomir Ninković iz Kulturnog centra u Bogatiću, prihvatajući da nam bude vodič. - Kuća je nameštena autentično, sa svim detaljima iz toga vremena. Tu su krevet od pre 100 godina, sinije, razboj, dubak, kolevka, trpezarijski sto kakav danas koriste još samo monasi na Hilandaru.


LIPA STARA DVA VEKA

ISPRED kuće je ponos Mačve - lipa stara 200-220 godina, kako su procenili stručnjaci Zavoda za zaštitu spomenika kulture. U njenoj debeloj hladovini, širine neverovatnih 30 metara, jede se i pije i peva, kao na pravoj svadbi. Među pevačkim grupama su i „Zvezdice“ iz OŠ „Janko Veselinović“ u Crnoj Bari. Iako nijedna nema više od 12 godina, zrelim glasom pevaju „Gde ćeš biti lepa Kejo“ i zaslužuju buran aplauz.