Rođendan Nikole Tesle i Dan nauke

ŠIROM sveta u sredu je obeleženo 157 godina od rođenja Nikole Tesle. Izložbe, naučni kampovi i tribine organizovani su od Njujorka do Beograda. I sve to još jednom je potvrdilo da je ime Nikole Tesle preraslo okvire priče o velikom naučniku i dostiglo razmere mita. Najveći srpski naučnik inspiracija je za pisce, reditelje, strip umetnike, povod za političke rasprave, podsticaj za vrhunske naučnike i nepopravljive sanjare, metafizičare i mistike.

Specijalnom proklamacijom koju je potpisao Majkl Nater, gradonačelnik Filadelfije, u ovom gradu je 157. rođendan Nikole Tesle proslavljan kao praznik grada. Od šestog do desetog jula Filadelfija je bila prestonica svih teslijanaca sveta i centralno mesto za proslavu Teslinog dana na planeti.

U Njujorku je otvorena izložba beogradskog Muzeja Nikole Tesle - "Teslin čudesni svet elektriciteta". U njujorškom Holu nauke u Kvinsu prikazani su najznačajniji detalji iz života srpsko-američkog naučnika i interaktivni modeli najvažnijih izuma.

Rođendan Nikole Tesle u Srbiji se obeležava i kao Dan nauke. Iako Ministarstvo prosvete i nauke nije organizovalo centralnu proslavu, ovaj dan obeležen je brojnim manifestacijama. Centar za promociju nauke otvorio je dečji naučni kamp u Viminacijumu, a u Novom Sadu su učestvovali na debati o novom brendiranju Srbije. U kuli na Gardošu gostuje muzej slavnog naučnika sa izložbom "Diplome Nikole Tesle".

Svi ovi događaji samo su delić mozaika koji se poslednjih godina na globalnom nivou sklapa o liku Nikole Tesle. Dok se o njegovim kolegama raspravlja na naučnim skupovima, Tesla je sve više lik iz popularne kulture po čemu se sa njim može meriti jedino još Albert Ajnštajn. Od prvog crtaća o Supermenu u kojem je glavni negativac - ludi naučnik - inspirisan Nikolom Teslom, do danas, veliki naučnik postao je junak stripova, filmova, romana... Sve više on se predstavlja kao neka vrsta čarobnjaka i alhemičara koji je tragao za svemogućim oružjem i pokušavao da komunicira sa vanzemaljcima, a sve manje kao racionalni izumitelj, jedan od najvećih s kraja devetnaestog i početka dvadesetog veka.

Za sledeću godinu najavljen je još jedan film o Tesli sa ne preterano originalnim naslovom "Ludi naučnik". Mladi reditelj Majkl Enton kaže da želi da stane na kraj "misteriji zvanoj Tesla".

- Hoću da film bude što verodostojniji pa će deo biti snimljen u Srbiji, a naučnika će glumiti Srbin iz Nemačke, Branko Tomović - kaže Enton. - Tesla je bio Srbin. Sa svojom porodicom je pričao srpski i ja verujem da bi on želeo da njegov jezik bude tačno predstavljen u ovom filmu. Za mene nikad nije bilo sumnje da tako treba da bude.

NEZAOBILAZNA tema, kada god se pomene Tesla, jeste i njegovo "svojatanje". Mnogi su iz Srbije zamerili hrvatskom premijeru Zoranu Milanoviću što je na proslavi povodom ulaska njegove države u EU, Teslu naveo kao jednog od najvećih Hrvata.

- Nije to ništa ni novo ni neobično - kaže Mladen Vujović, zamenik direktora Muzeja Nikole Tesle. - I Austrija i Mađarska obeležile su 150 godina od njegovog rođenja jer je rođen na teritoriji njihove nekadašnje države. Jasno je da je on sebe smatrao Srbinom. Isto tako, jasno je da je njegov značaj planetaran i da prevazilazi nacionalne okvire.

TORANJ KRAJ MANASTIRA

KOD manastira Šišatovac na Fruškoj gori u toku je gradnja kopije rodne kuće i crkve porodice najvećeg srpskog naučnika, etno-muzej, laboratorija i kopija čuvenog Teslinog tornja. U manastirskoj biblioteci, koju su spalile ustaše u vreme NDH u Drugom svetskom ratu, uz ostalo su čuvana i pisma koja je šišatovačkom monahu Petroniju Trbojeviću, godinama iz Njujorka slao njegov sestrić Nikola Tesla.