Nikolić i Irinej o modelu Vatikana za crkvu na KiM

PREDSEDNIK Tomislav Nikolić i patrijarh Irinej razgovarali su juče u Patrijaršiji o mogućnosti da se za položaj SPC na Kosovu i Metohiji predloži vatikanski model, saznaju "Novosti".

Njihov susret održan je u jeku priprema za nastavak dijaloga sa Prištinom, a prema najavama srpskog pregovaračkog tima, naša vlada za novi krug tema namerava da kandiduje upravo pitanje statusa SPC i njene imovine u našoj južnoj pokrajini.

Iz Patrijaršije je saopšteno da su predsednik i patrijarh razmatrali probleme Crkve i naroda na KiM "sa naročitim osvrtom na perspektivu koja se može očekivati posle otvaranja Poglavlja 35 u pregovorima sa EU".

Nikolić je, inače, i u svojoj prvoj platformi o KiM od pre tri godine predvideo da SPC u okviru suštinske autonomije KiM, ima položaj koji Rimokatolička crkva, odnosno Vatikan, ima prema Italiji. Tada je SPC neformalno odbacila ovaj predlog, jer je bilo tumačenja da bi odnos prema kosovskim organima vlasti mogao da se protumači kao najava priznavanja nezavisnosti pokrajine. Umesto toga, Crkva je neformalno predložila međunarodne garancije za njen status i imovinu u pokrajini. Ovaj predlog, ukoliko se ne promeni, trebalo bi da bude platforma za buduće razgovore u Briselu, čija će tema biti položaj Srpske crkve.

Vatikanski model SPC je tada odbila smatrajući i da ovaj primer nije adekvatan situaciji u kojoj se nalazi Eparhija raško-prizrenska na KiM. Vatikan, Italija i grad Rim nisu opterećeni prošlošću, nacionalnim sukobima i verskim razlikama, kakve postoje u južnoj pokrajini. Za Crkvu je zato bio prihvatljiviji autoritet EU ili UN, koji bi bio zalog za definisanje statusa, imovine i misije Crkve, bez direktnog kontakta sa vlastima u Prištini i zaključenja bilo kakvog sporazuma.

Obrazlažući vatikanski model kao rešenje, predsednik ovih dana obično ističe da to ne bi značilo da SPC treba da ima status države na Kosovu, već da iznese svoj stav i da razgovara sa Prištinom, a da od nje ne zavisi.

LATERANSKI UGOVORI

Dokument koji reguliše odnose Italije i Svete stolice potpisan je 1929. i poznatiji je kao "Lateranski ugovori" (po palati u kojoj su potpisani). Italija je njima priznala suverenost Svete stolice nad područjem Države Vatikanskog Grada koji je postao i poseban subjekt međunarodnog prava. Ugovorima je regulisan i položaj Katoličke crkve u Italiji i finansijska nagodba povodom potraživanja Svete stolice za gubitak svoje imovine.