SRPSKI seljak krenuo je za “laganim” i brzim profitom, pa je genetički modifikovana soja pronađena još pre deset godina - na poljima Vojvodine! Prema podacima Instituta za ratarstvo i povrtarstvo, prve akcije pronalaženja i uništavanja GM soje organizovane su još 2003. godine, pod pokroviteljstvom Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu.

Tada je GM soja pronađena na 68 parcela u atarima opština Žabalj, Temerin, Novi Sad, Šid, Sremska Mitrovica, Ruma, Inđija, Pećinci i Plandište, na oko hiljadu hektara. Najveći broj parcela bio je u ataru Kaća i na teritoriji šidske opštine.

PREGLEDANE PARCELE U 2014. godini test - trakama pregledano oko 1.600 parcela. Od 49 uzoraka, koji su na njivi pokazali pozitivne rezultate, u 45 je laboratorijski dokazano prisustvo genetske modifikacije. Ukupna površina na kojoj je utvrđeno da se radi o GM soji iznosi oko 31 hektar. Najveći broj parcela nalazi se u Mačvanskom, Južnobačkom i Sremskom okrugu. Kako su rekli u Fitosanitarnoj inspekciji, polja pod GM sojom biće uništena, a protiv vlasnika će biti pokrenute prijave.

- I pored akcija uništavanja GM soje, tokom 2008. godine modifikovana soja pronađena je na teritoriji Mačvanskog, Južnobačkog, Sremskog i Zapadnobačkog okruga - smatra Zorica Nikolić, rukovodilac Laboratorije za ispitivanje semena u Institutu za ratarstvo i povrtarstvo Novi Sad. - U 2009. godini pronađeno je 17 parcela sa GM sojom. Godinu dana kasnije, fitosanitarna inspekcija prekontrolisala je 1.100 parcela sa sojom, od čega je na 98, odnosno na 122 hektara utvrdila prisustvo GM soje. U 2012. godini modifikovana soja pronađena je na 50 hektara.

Fitosanitarna, veterinarska i druge inspekcijske službe obavljaju uzorkovanje pošiljaka iz uvoza ili domaćeg prometa, a ispitivanja rade četiri akreditovane laboratorije u Srbiji.

- Svaka pošiljka semena kukuruza, soje, šećerne repe, uljane repice, pirinča, sojine sačme, i proizvoda za ishranu ljudi i životinja se, prilikom uvoza u našu zemlju, uzorkuje i šalje u ovlašćene laboratorije na analizu na GMO - naglašava Nikolić. - Ministarstvo poljoprivrede odredilo je na koje modifikacije se testiraju uzorci u ovlašćenim laboratorijama.

Tako je genetički modifikovana soja nađena u većem broju uzoraka hrane za životinje domaćih proizvođača. Ovi proizvodi nisu bili obeleženi, mada su neki imali i visok sadržaj GMO soje.

Prvi korak u detekciji GM naziva se “skrining metod”. Njime se detektuju genetički elementi koji su prisutni u većini različitih GM biljnih vrsta. Ukoliko se utvrdi da postoji genetička modifikacija, neophodno je odrediti u kojoj meri je prisutna. Uz to, koristi se test traka za brzu detekciju GM soje.

- Fitosanitarni inspektori koriste trake za testiranje biljaka na njivi, sirovina ili delimično obrađenih uzoraka u kojima proteini nisu denaturisani - navodi naša sagovornica. - Ove trake, međutim, ne mogu se koristiti za testiranje termički ili hemijski obrađenih uzoraka. Ukoliko test trake pokažu prisustvo GM, inspektori uzimaju uzorak biljke ili semena i šalju u akreditovanu laboratoriju na analizu.