Patrijarsi većaju na Kritu?

SVEPRAVOSLAVNI crkveni Sabor biće održan u junu ove godine na Kritu ili na Svetoj Gori. Konačnu odluku o mestu održavanja skupa koji se naziva i "Osmim vaseljenskim saborom" doneće do kraja nedelje poglavari svih pravoslavnih crkava okupljeni na zasedanju u švajcarskom gradu Šambeziju. Delegaciju Srpske pravoslavne crkve na ovom sastanku čine patrijarh Irinej, mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije i vladika bački Irinej.

Odlukom da se ovaj istorijski skup iz Istanbula premesti u Grčku, patrijarsi su izašli u susret poglavaru Ruske pravoslavne crkve, koji je zbog pogoršanih odnosa Rusije i Turske posle obaranja aviona iznad Sirije, odbio da dođe na Bosfor. Prvobitni plan je bio da domaćin skupa bude Vaseljenska patrijaršija, a da se zasedanje održi u drevnoj carigradskoj Crkvi Svete Katarine.

Prema pisanju ruskih i grčkih crkvenih medija, patrijarh moskovski Kiril predložio je Svetu Goru kao mesto održavanja Sabora. Kompromis je pronađen u ostrvu Krit, pod jurisdikcijom vaseljenskog patrijarha, koji se smatra najvišim autoritetom u pravoslavnom svetu i prvi među jednakim poglavarima.

Sastanak u Šambeziju poslednja je prilika i da crkveni poglavari usaglase dnevni red predstojećeg saborovanja. Najavljeno je ukupno osam tema za raspravu, ali je potpuno jedinstvo crkava postignuto za svega tri. Prema nekim izvorima, najosetljivija tema koja se tiče budućeg načina priznavanja crkvene autokefalnosti - skinuta je sa dnevnog reda. Nezvaničan dogovor crkvenih poglavara jeste da teme o kojima nema konsenzusa ne budu otvarane za raspravu i odlučivanje.

Pitanje autokefalije i crkvene autonomije i njenog sticanja čekaju na jedinstveni odgovor pravoslavlja. Ovo pitanje od velikog je značaja i za Srpsku crkvu.

- Način proglašavanja samostalnosti i pitanje autonomije umnogome remeti odnose među pravoslavnim crkvama - kaže sagovornik "Novosti" iz SPC. - Primera radi, Moskovska i Vaseljenska patrijaršija nisu saglasne oko toga koja ličnost je poglavar pravoslavne crkve Češke i Slovačke. Veoma je osetljivo i pitanje statusa Ukrajinske crkve. Ovo je za nas veoma važno, jer u okruženju imamo više nepriznatih verskih zajednica koje pretenduju da budu crkve država-nacija novog datuma - makedonske, crnogorske...

BORBA ZA DIPTIH

BORBA za prestiž i uticaj Vaseljenske i Moskovske patrijaršije može da izazove i promene u zvaničnom poretku pravoslavnih crkava - diptihu. Na SPC, koja zauzima šesto mesto u redosledu, "lomi" se neslaganje u pogledu rasporeda ostalih crkava. Po vaseljenskom rasporedu, na šestom mestu je Srpska crkva, za kojom slede Rumunska, Bugarska i Gruzijska crkva. Ruska crkva zalaže se da SPC svoje šesto mesto ustupi Gruzijskoj crkvi.