Srbi uče mađarski zbog pasoša

SRPKINjA sam, a moji su rodom iz Bosne, koja je bila deo Austrougarske monarhije. Tako imam uslov za mađarsko državljanstvo. Ako dobijem pozitivan odgovor, moći ću, kao medicinski radnik, da odem u Nemačku. Tamo je velika potreba za medicinskim sestrama i negovateljicama, posao je dobro plaćen, a sa našim pasošem mogu samo da radim na crno.

Ovako Biljana T. iz Kikinde objašnjava zašto se odlučila za dvojno državljanstvo. Prema zvaničnim podacima, od 1. januara 2011. do danas skoro 100.000 državljana Srbije zatražilo je pasoš severnog suseda, a od toga ga je dve trećine i steklo. Nezvanične procene kažu da su više od četvrtine podnetih zahteva podneli Srbi iz Vojvodine, Beograda i centralne Srbije. U Ambasadi Mađarske u Beogradu ovo nisu mogli ni da potvrde, ni da demantuju.

- Zakon o državljanstvu ne pravi razliku po nacionalnoj osnovi. Bitno je da podnosilac zahteva zadovoljava uslove propisane zakonom: potrebno je dokazati da je on ili njegov predak bio mađarski državljanin; zatim poznavanje mađarskog jezika; dokaz da prema mađarskom zakonu lice nije kažnjavano, odnosno da se protiv njega ne vodi krivični postupak; naturalizacija ne sme da predstavlja opasnost za javnu i nacionalnu bezbednost Mađarske. Ako lice srpske ili neke druge nacionalnosti zadovoljava navedene uslove, može da stekne mađarsko državljanstvo - kaže za „Novosti“ Mikloš Ritec, generalni konzul.

Poznavanje mađarskog proverava se prilikom preuzimanja zahteva za sticanje državljanstva. Potrebno je vladati jezikom na nivou komunikacije, osoba mora da govori i razume. U suprotnom, kaže Ritec, nadležna Uprava za useljenje i državljanstvo u Budimpešti najverovatnije će odbiti zahtev:

- Sve više ljudi se obraća našoj ambasadi na srpskom jeziku i interesuje o uslovima za sticanje mađarskog državljanstva. Prilikom davanja informacija posebno ističemo važnost poznavanja mađarskog.

U formularima koji se podnose predviđeno je da se rukom ispiše sopstvena biografija na mađarskom i pred službenikom potpiše. Tako je često procena znanja jezika u praksi ostavljena ovlašćenim službenicima ambasada, konzulata ili opština u Mađarskoj gde se zahtevi podnose. Zato se može čuti da postoje dvostruki aršini - od vrlo tolerantnog u opštinskim službama u pograničnim mađarskom gradovima, gde je dovoljno reći „servus“ službeniku, do ozbiljnih provera u subotičkom konzulatu.

- Ne samo da smo razgovarali na mađarskom o mom zanimanju, poreklu i razlozima zbog kojih želim državljanstvo, što sam uz pomoć prijateljice unapred pripremila, već sam morala znati i da Šandor Petefi nije bio pisac nego pesnik, kada je bila Mađarska revolucija i zašto se vodila, nabrojati pojedine kraljeve i prepoznati ih na slici - priča Biljana T.

Za razliku od nje, mnogi ne uspevaju da okončaju razgovor u konzulatu.

- Vratili su me sa razgovora jer, po njihovom mišljenju, ne govorim dovoljno dobro jezik. Bili su prilično drski, iako je sasvim realno očekivati da ljudi iz mešovitih brakova, kao i druga ili treća generacija mađarskog porekla, mnogo slabije govori jezik. Oni koji ga uče ne mogu imati fond reči kao neko kome je to maternji - kaže Beograđanin Petar Matić, kome je baba po majci Mađarica.

On se pita da li bi, uz tako rigorozne provere, potomci Franca Lista, koji se izjašnjavao kao Mađar, a nije govorio jezik, ili Sečenji Ištvana, koji je bolje govorio nemački nego mađarski, danas dobili državljanstvo ove zemlje.