Popis: U 85 mesta po deset stanovnika

BELA kuga i potraga za boljim životom u poslednjih devet godina potpuno su ispraznile najmanje 11 naselja u Srbiji. Iz istog razloga čak 85 sela ima manje od deset stanovnika, a u gotovo hiljadu naselja stanuje po manje od stotinu žitelja. I dok je u 12 opština zabeleženo manje od 10.000 stanovnika, ”u plusu” je samo osam gradova.

Većinu od 22 opštine u kojima je zabeležen porast populacije čine centralni delovi velikih gradova - Beograda, Novog Sada, Kragujevca, Kraljeva i Jagodine. Najveći procenat rasta zabeležen je u niškoj opštini Pantelej, koja je u odnosu na prethodni popis ojačala za petinu. Uz Novi Pazar i Tutin to su jedini svetli primeri povećanja broja žitelja. Drastičan pad broja stanovnika počinje već na severu Banata, a preko istočne Srbije preliva se na jug države. Statističare posebno zabrinjava činjenica da je 50 opština zabeležilo oseku stanovništva od najmanje deset posto.

Na rubu demografskog kraha su opštine Crna Trava, Babušnica, Gadžin Han i Medveđa, gde je zabeležen pad populacije veći od 20 odsto. Stanje nije mnogo bolje ni u Preševu i Bujanovcu, ali tu je slika zamućena zbog albanskog bojkota popisa.

Demograf Ivan Marinković upozorava da je pad broja stanovništva i veći nego što na prvi pogled govore saopšteni rezultati prebrojavanja.

- U broj stanovnika ušlo je oko 200.000 interno raseljenih sa Kosova i Metohije koji nisu bili obuhvaćeni prethodnim popisom - opominje Marinković. - U stanovništvo, međutim, nije uključeno oko 60.000 Albanaca sa juga Srbije koji su bojkotovali prebrojavanje. Kada se uzme u obzir da se oko 20.000 ljudi nalazi u inostranstvu kraće od godinu, rezultat je da je ukupni pad veći za oko 100.000 nego što na prvi pogled govore rezultati.

Pad populacije on objašnjava negativnim prirodnim priraštajem kojem smo za devet godina platili ceh od 300.000 duša. Drugi razlog su migracije čiji se obim procenjuje između 50.000 i 100.000 ljudi koji su napustili zemlju.

- Beogradske i centralne opštine velikih gradova beleže rast zbog razvijene privrede i nešto boljeg kvaliteta života - objašnjava Marinković. - Gase se, sa druge strane, istočna i južna Srbija. Narod koji tamo živi u poznim je godinama, a i stopa smrtnosti izuzetno je visoka.

- Naš kraj ekonomski je zapušten i ljudi odlaze tamo gde je bolje - napominju u ovoj opštini.

Sa ovim se slaže i prvi čovek Republičkog zavoda za statistiku Dragan Vukmirović. Rast gradova on objašnjava prilivom ljudi iz okoline, koji se sele iz ekonomskih razloga.

- Porast beleže centralne gradske opštine, ali se svi koji dolaze u prestonicu ne doseljavaju u centar, već i u rubne opštine čije stanovništvo, međutim, stagnira - napominje Vukmirović. - Ne treba zaboraviti da u Beograd dolazi veliki broj ljudi, ali i da ga deo populacije napušta.

POPIS je pokazao da trećina stanovništva Srbije živi u svega 17 naselja, koja broje više od 50.000 žitelja. Razlog za izumiranje sela, međutim, nije samo u migracijama i beloj kugi, već i u broju naselja. Demograf Ivan Marinković ističe da su naselja u Srbiji izuzetno razuđena i sa malim brojem žitelja.

- Često se zanemaruje da Srbija sa 7,1 milion stanovnika ima više od 4.700 naselja, što je izuzetno veliki broj - napominje Marinković.