Poček čuva buđelar

GRAĐANI sve više koriste čekove za odloženo plaćanje, jer trgovinske kuće, naročito supermarketi prodaju robu na poček od 30 pa do čak 180 dana. Zbog toga je povećan broj čekova u opticaju i prema poslednjim podacima, iznosi negde oko 900.000, jer ih radnje primaju kao kreditno sredstvo plaćanja, a kamata, za razliku od kreditnih kartica se ne zaračunava.

Čekove odobravaju sve domaće i nekolicina stranih banaka, ali kako je interesovanje stanovništva sve veće, bankari su počeli da ih ograničavaju. Broj odobrenih čekova od primanja klijenta, ali i od njegove ukupne zaduženosti po kreditima, karticama... kao i da li je uredan platiša. Pojedine banke, tako na primer, svakom klijentu koji uđe u nedozvoljeni minus, neće da odobre nove čekove narednih mesec dana.

Isto tako, broj čekova limitiraju sa iznosom na tekućem računu. Ukoliko neko raspolaže sa 23.000 dinara dobiće četiri čeka. Ali, ako uz to već, ima neki nerealizovan ček, onda mu se takođe, umanjuje broj novoodobrenih.

Kako kažu, bankari, čekove uglavnom uzimaju građani sa manjim primanjima i penzioneri. Oni izbegavaju kreditne kartice, kako zbog malih limita, tako i zbog kamate koja se zaračunava. Ali, bankari upozoravaju da imaju porast kašnjenja u otplati obaveza po tekućim računima, jer se dešava da neki klijenti puste u promet više čekova nego što ih plata pokriva.

Narodna banka Srbije je pre četiri godine ukinula korišćenje čeka kao kreditnog sredstva, ali su trgovine, zbog niskog prometa, odlučile da tu obavezu preuzmu na sebe, i stanovništvu ponudila robu na odloženo ili na rate.

Prema rečima bankara, čekovi se uglavnom koriste za veće kupovine, kada se ispisuje maksimalni limit od 5.000, ali građani, a naročito penzioneri ispisuju i na manje iznose.

Ukoliko bi neko imao kreditnu karticu sa limitom od 40.000 dinara i potrošio ceo iznos svakog meseca bi morao da otplaćuje po 2.051 dinara. Kamata na korišćenje, na primer, master kartice je kod većine banaka 2,5 odsto mesečno. U rati od 2.051 dinara, kamata iznosi 463 dinara.