Beograd: Prve letelice nakon dve decenije

BEOGRAD - Vojska Srbije završila je remont dva helikoptera Mi-17 koji su nekada pripadali Ministarstvu unutrašnjih poslova Srbije, i to su prve letelice uvedene u naoružanje Vazduhoplovstva i protivvazduhoplovne odbrane u proteklih 18 godina.

Dva srednja transportna helikoptera Mi-17 dobili su evidencijske brojeve 12550 i 12551, pod kojima su ušli u sastav 138. mešovite transportne avijacijske eskadrile, 204. baze u Batajnici.

Avijacija je poslednje avione domaće proizvodnje Supergaleb i Orao uvela u naoružanje 1992. godine dok su nove letelice iz inostranstva poslednji put nabavljene još 1987. godine, kada je kupljena jedna eskadrila lovaca Mig-29 iz tadašnjeg Sovjetskog saveza.

Helikopteri Mi-17, proizvedeni su 1987. i 1991. godine u Sovjetskom Savezu i nisu bili novi ni kada su 1998. godine, zajedno sa dva jurišna helikoptera Mi-24, nabavljeni za tadašnju Jedinicu za specijalne operacije.

Njihovo poreklo nikada nije u potpunosti razjašnjeno, ali su u literaturi kao zemlje iz kojih su nabavljeni najčešće pominjane Ukrajina, Azerbejdžan i Tadžikistan. Misterija verovatno neće biti rasvetljena jer je nabavku za JSO obavio Resor državne bezbednosti, čiji operativci "nisu sačuvali račun".

MUP Srbije nije ih koristio nakon sukoba na Kosovu i Metohiji, a 2002. godine odlučeno je da se sva četiri helikoptera predaju Vojsci.

U oktobru 2006. godine zaključeno je da su letelice perspektivne i počela je procedura remonta helikoptera Mi-17 koja je sada završena. Međutim, i pored te odluke, remont jurišnih helikoptera Mi-24 nikada nije počeo, pa je njihova sudbina i dalje neizvesna.

Letelica Mi-17, koja se u VS označava sa HT-48 (Helikopter Transportni 48), proizveden je u Sovjetskom savezu kao unapređena verzija najpopularnijeg srednjeg transportnog helikoptera svih vremena Mi-8 koji se takođe nalazi u upotrebi u VS, pod oznakom HT-40.

Glavna poboljšanja odnose se na snažniji motor i elektronsku opremu. Letelica vizuelno izgleda gotovo isto kao i Mi-8, osim što se zadnji rotor nalazi na levoj strani repne grede, a ne na desnoj kao što je to slučaj kod "starijeg brata".