Srpska pravoslavna crkva je odlučila da oživi staru rezidenciju srpskih patrijaraha na Dedinju i u nju će se uskoro useliti patrijarh Irinej- rečeno je "Novostima" u Patrijaršiji SPC.

Rezidencija u Užičkoj ulici na broju 46, kupljena je 1939. godine za potrebe Patrijaršije SPC. To je jednospratna požutela zgrada, sa velikim tremom i stubovima, širokim vratima i prostranim holom. Levo je spavaća soba sa krevetom za patrijarhe i kupatilom, a desno kabinet i kancelarija. Na spratu su sada prazne prostorije, a u podrumu kuhinja sa špajzom, kao i prazno skladište za ogrev i kotlarnicu. Polomljene stolice i stilski sto za čaj i kafu prekrila je prašina.

- Da bismo oživeli rezidenciju obratili smo se Zavodu za zaštitu spomenika kulture i Sekretarijatu za urbanizam grada Beograda. Po njihovim uslovima institut CIP je izradio projekt adaptacije i rekonstrukcije, kojim se predviđa da se na postojećem zdanju izgradi 450 kvadrata korisnog prostora - rečeno nam je u Patrijaršiji.

Radovi će početi uskoro, čim projekt prođe tehničku kontrolu i dobije građevinsku dozvolu. Predračunska vrednost je oko 800.000 evra. To će biti sakupljeno donacijama. Najveći donator, zasada, je Vlada Republike Srpske.

PLANOVI Posle ovog projekta, SPC namerava da izgradi Muzej patrijarha Pavla u Rakovici, a i da adaptira i rekonstruiše zdanje Patrijaršije, kako bi ga učinili funkcionalnijim i lepšim. U Patrijaršiji se nalaze kabinet i prostorije Njegove svetosti patrijarha srpskog, sedište SPC i Svetog arhijerejskog sinoda, prostorije arhijereja, pratećih službi, ali i sedište Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, Muzej SPC, Biblioteka SPC, štamparija i radionica za izradu odeždi.

U rezidenciji su do sredine prošlog veka boravila trojica srpskih patrijaraha-Gavrilo, Viketnije i German. Nacionalizovana je, i to bez rešenja o oduzimanju, i korišćena kao vila za Andriju Hebranga i druge komunističke funkcionere. Posle Hebranga, u vilu se ponovo vratio patrijarh Gavrilo, koji je preživeo zarobljeništvo u nemačkom logoru. Iznenada se upokojio u maju 1950. godine. Nasledio ga je jula iste godine patrijarh Vikentije, koji je Srpskom crkvom upravljao osam godina. Umro je 5. jula 1958, takođe iznenada. Patrijarh German, na svetosavski tron izabran te godine, ali se preselio se u Patrijaršiju, jer je, kako je kazivao, "na Dedinju bio mnogo daleko od Patrijaršije".

- Krajem prošlog veka komunisti su pokušali da "ukradu" rezidenciju SPC tako što su u katastru izbrisali gornji sprat i registrovali je kao novo i njihovo zdanje. SPC je, međutim, uspela da povrati imanje od 30 ari, rezidenciju i prateću zgradu. Blaženopočivši patrijarh Pavle i patrijarh srpski Irinej su u više navrata obilazili rezidenciju i izražavali želju da se ona popravi i koristi kao dvor i dom poglavara SPC - kažu u Patrijaršiji.

U međuvremenu, u rezidenciji su živeli izgnani sveštenici sa Kosmeta, iz BiH i Hrvatske. Danas u njoj niko ne živi. Njena unutrašnjost je ruinirana, a spoljni zidovi napukli, a prozori polomljeni. Relikvija u zgradi nema, sem nekoliko starih uramljenih slika patrijarha Gavrila, Vikentija, Germana i jednog ruskog poglavara.

Adaptirana rezidencija će imati veliki hol za doček i prijem stotinu gostiju. Levo će biti kapela, kabinet patrijarha i kancelarija za sastanke, a desno dnevni boravak i sala za prijeme. Na spratu će biti privatne prostorije patrijarha.

- Predviđeno je da se radovi okončaju do narednog leta i da se patrijarh Irinej useli u rezidenciju sredinom naredne godine. Može se dogoditi da Njegova svetost u rezidenciji primi visoke zvanice koje će doći na proslavu hrišćanstva i Milanskog edikta tokom 2013. godine - saznali smo u Patrijaršiji.