Tamjana sve manje

MIRIS tamjana mogao bi uskoro da se širi samo u biblijskim pričama i narodnim pesmama.

Grupa holandskih i etiopskih naučnika upozorila je da drvetu bosvelije od kojeg se dobija ova aromatična smola preti - nestanak. Bosveliju najviše ugrožavaju požari, ispaša i napadi insekata čije se larve hrane tim drvetom.

- Proizvodnja će biti prepolovljena u narednih 15 godina ako broj stabala bosvelije koja raste na Rogu Afrike i na Arabijskom poluostrvu nastavi da opada ovim tempom - rekao je dr Frans Bongers, sa univerziteta Vageningen u Holandiji.

Tamjan se u religijskim obredima koristi više od 5.000 godina, a danas ima značajnu ulogu u hrišćanskim crkvama, ali i u taoizmu i budizmu. Prema starozavetnom predanju, tamjan je jedan od prvih darova kojim su mudraci sa Istoka darivali Isusa Hrista.

Kolutovi beličastog dima prijatnog mirisa koji se uzdižu dok se smola lagano topi na ugljenom žaru obavezan su deo svih obreda i u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. U aromatičnom oblaku kedrove smole krštavaju se deca, venčavaju mladenci, ukopavaju pokojnici. Tamjanov dim je i „začin“ slavskim trpezama, kao i sastavni deo zajedništva na liturgijama.

Sveštenici Srpske pravoslavne crkve koriste više vrsta tamjana, od koga najveći deo stiže iz Grčke. U ovu zemlju on stiže neprerađen, a u radionicama se pretapa i usitnjava.

- Pored običnog, žutog, u poslednje vreme koristi se mirisni tamjan - kažu u SPC. - U njega se ugrađuju prirodna ili veštačka eterična ulja, pa njegova aroma podseća na miris ruže, zumbula ili drugih mirisa iz prirode. Retkost više nije ni veštački tamjan, koji se dobija od sintetičkog materijala. Najkvalitetniji i najomiljeniji među vernicima je grčki tamjan, a posebno je cenjen onaj koji dolazi sa Svete gore.

Tamjan se vekovima koristi i u medicini, ali i u kozmetici. Mitska lepota čuvene kraljice od Sabe, prema drevnim receptima, potiče od kedrove smole od koje su pravljene kreme i mirisi koje je koristila. Dokazano je da ima isceliteljsko dejstvo. Brojni narodi ga koriste kao sredstvo za dezinfekciju, umirenje bolova, prehlada. Od dvadesetih godina prošlog veka farmaceuti počinju da ga koriste i za lečenje reumatskih tegoba i hronične upale creva. Trenutno se vrše ispitvanja o upotrebi tamjana kod obolelih od tumora mozga. Istina, on ne može da zaustavi bolest, ali pacijentu olakšava bolove bez nuspojava.