ZAGREB - Do sada niko nije osuđen za krivična dela ratnog zločina počinjenih nad Srbima za vreme i nakon Oluje, ističu 22 nevladine organizacije iz Hrvatske.

"Povodom današnje žalbene rasprave pred Međunarodnim krivičnom sudom za ratne zločine u bivšoj Jugoslaviji (MKSJ) u predmetu Ante Gotovine i Mladena Markača, želimo još jednom upozoriti hrvatsku javnost na teško nasleđe neprocesuiranih zločina počinjenih za vreme i neposredno nakon Oluje", ističe se u saopštenju.


Podseća se na istraživanja koja je proveo Hrvatski helsinški odbor po kojima je u avgustu i septembru 1995. godine, za vreme i nakon završetka vojnih dejstava u bivšoj Republici Srpskoj Krajini, ubijeno skoro 700 civila (410 u Dalmaciji i Lici i 270 na Baniji i Kordunu), a spaljeno više od 22.000 kuća.

Hrvatsku je tada napustilo više od 150.000 njenih dotadašnjih stanovnika, uglavnom Srba. Njihov povratak bio je otežan zbog neuspostavljanja mera bezbednosti i pravne države na toj teritoriji, zakasnelog procesuiranja ratnih zločina, neefikasnih programa povratka i presporih državnih ekonomskih mera podsticanja obnove.

Sve to rezultiralo je trajnim iseljavanjem srpskog stanovništva sa petine hrvatske teritorije u meri koja ima efekte etničkog čišćenja, ističu NVO. Potpisnici saopštenja, među kojima su vodeće organizacije za zaštitu ljudskih prava, podsećaju na neke poznate, a neprocesuirane zločine i još jednom apeluju na nepodnošljivo situaciju u kojoj porodice pobijenih koje su tužile Hrvatsku, tražeći naknadu štete, žive i dalje pod pretnjom prisilne naplate sudskih troškova.

Za vreme Oluje 6. avgusta 1995. u mestu Golubić kraj Knina ubijeno je najmanje 10 civila. Ti zločini nisu procesuirani, kao ni ubistva najmanje petoro civila u Mokrom Polju kod Knina, koja su započela 6. avgusta i nastavila se nakon završetka vojnih dejstava.

Između 7. i 8. avgusta 1995. godine, u napadima na izbegličku kolonu između Gline i Dvora, poginulo je nekoliko desetina civila s područja opština Glina, Topusko, Vrginmost i Vojnić - ni ti zločini nisu procesuirani. Isto je i sa zločinima u mestu Komić kod Korenice u Lici gde je 12. avgusta 1995. ubijeno je devetoro civila. U selu Grubori kod Knina 25. avgusta ubijeno je šest civila. Nakon sistematskog prikrivanja zločina o čemu se svedočilo i u Hagu, županijsko tužilaštvo u Zagrebu podiglo je 15. decembra 2010. godine optužnicu protiv tri pripadnika policijskih snaga zbog ratnog zločina protiv civilnog stanovništva. Suđenje je počelo, a jedan od optuženih je još u proleće nađen obešen u šumi kod Knina, pa se nagađa da li se ubio ili su ga ubili da ne priča o zločinu.

U selu Gošići kod Kistanja ubijeno je sedam civila. Zadarsko tužilaštvo podiglo je optužnicu 1996. ali zbog nedostatka čvrstih dokaza postupak je vraćen u stadijum istrage protiv nepoznatih počinilaca. Za vreme Oluje pa do kraja 1995. godine u selu Kijani kod Gračaca registrovano je 14 ubijenih civila, među kojima devet žena. Zločini nisu procesuirani.

U selu Varivode kod Knina 28. septembra ubijeno je devetoro civila. Za zločin je osumnjičeno šest pripadnika hrvatskih policijskih snaga, ali nakon postupka pred županijskim sudom u Zadru i ponovljenog suđenja na Županijskom sudu u Šibeniku, optuženi su oslobođeni krivnje, čime je istraga vraćena na početak, protiv nepoznatih počinilaca. Ni osam godina nakon završenog postupka pred šibenskim sudom nema novih informacija i progona ubica, ističu NVO u pismu.