Nastavivši porodičnu tradiciju graditelja, Peđa Ristić je doktorirao na Univerzitetu u Gracu 1980. sa tezom "Rekonstrukcija preistorijske arhitekture Lepenskog vira", a njegove smele tvrdnje u disertaciji utemeljile su brojne kasnije teorije o ovom arheološkom lokalitetu. Svojim doktoratom privukao je pažnju evropskih autoriteta na polju arheologije prema Lepenskom viru, jedinstvenoj nasobini otkrivenoj u Srbiji, sedištu jedne od najvažnijih i najsloženijih kultura preistorije na tlu Evrope.

Međutim, zvanje doktora nauka stečeno na prestižnom austrijskom univerzitetu nije mu obezbedilo i mesto istraživača Lepenskog vira u Srbiji, pa čak ni mesto predavača na Univerzitetu u Beogradu. Na osnovama njegovih istraživanja Lepenskog vira, lovorike su poneli neki drugi, u Srbiji politički podobni mediokriteti i "povlašćene neznalice" kako ih je nazivao, kasnije upropastivši sve ono što je Peđa izgradio. Iako gost-profesor Univerziteta u Gracu i Beču, za Ristića nije bilo mesta na beogradskom Arhitektonskom fakultetu. Iz revolta, početkom osamdesetih konkurisao je i primljen je na mesto predavača na Arhitektonskom fakultetu u Prištini, gradu u kome su u to vreme besnele demonstracije, a nisu bile retke ni detonacije bombi koje su bacali iredentisti. Nakon nekoliko nedelja, shvativši da na prištinskom fakultetu nema budućnosti, napustio je ovo radno mesto. Razočaran, okrenuo se Crkvi i posvetio srpskom pravoslavnom crkvenom graditeljstvu.

PROČITAJTE JOŠ - Protomajstor srpskih hramova

Opštepoznat kao Peđa Isus, izduženog lica sa naglašenom bradom, projektovao je i golim rukama gradio stambene kuće u tradicionalnom balkanskom stilu, ali je sve više svoju pažnju graditelja, takozvanog protomajstora, usmeravao prema projektovanju i gradnji crkvenih objekata. Međutim, i u ovoj grani sakralne arhitekture uneo je jedinstven lični nemirni duh projektujući objekte po kanonu Srpske pravoslavne crkve, ali i pojedine objekte jedinstvenog, izvankanonskog karaktera, među kojima i "crkvu na brodu", "integralnu arhitekturu" i "solarni hram" sa osnovom u obliku jednokrakog krsta. Među ovakvim Peđinim idejama koje je predstavio samo pre nekoliko godina je "Jasenovački hram na brodu", crkva podignuta na barži koja plovi rekom Savom između Beograda i Jasenovca zvoneći u pokoj dušama ustaškog terora u koncentracionom logoru "Jasenovac".

Posebnu pažnju ovaj plutajući hram posvećuje dušama žrtava čija su tela tokom Drugog svetskog rata plutala Savom, čak do njenog ušća u Dunav, podsećajući Hrvate i Srbe na veliko zlo koje su počinile ustaše tokom Drugog svetskog rata. Snagu ideje crpeo je iz davnog događaja kada je u novembru 1944. godine, kao trinaestogodišnjak, sa obale Save kod današnjeg Sajma i železničkog mosta video iz neposredne blizine gomile leševa iz Jasenovca koji su se "nahvatali kao bela pena" uz rešetke polusrušenog železničkog mosta i ljude koji sa "čakljama i maskama na licu proturaju leševe, a sa tog mesta dizao se nemušti kosmički smrad koji su mogli da osete i ljudi na Terazijama."



(sutra: Čuvena Mediala)