Napustio nas je veliki arhitekta, najznačajniji predstavnik autentičnog srpskog tradicionalnog istorijsko-nacionalnog stila, graditelj, protomajstor, zidar, vrsni crtač, pisac, filozof, besednik i polemičar Predrag Peđa Ristić (1931-2019).

Rođen je i odrastao u Beogradu. U prestonici se školovao u Nemačkoj školi, najstarijoj stranoj školi u Srbiji, gde su negovani bogata tradicija i prestižni program nastave. Rastao je družeći se sa decom carskih Rusa koji su naselili Beograd nakon Oktobarske revolucije, među kojima je bio i tri godine stariji budući buntovni mladi slikar Igor Vasiljev (1928-1954). Sa Vasiljevom je išao u noćne šetnje Senjakom, penjali su se na bandere i skidali sa njih sijalice, noću preplivavali Savu i gradili prvi slikarev atelje od brvana ukradenih sa ukotvljenih barži na reci.

Bio je aktivan sportista. Iako neubedljivog izgleda, osvojio je 1946. godine prvenstvo Srbije u prsnom plivanju na 200 metara u bazenu, ispred univerzalnog sportiste, plivača, fudbalskog golmana, skijaša Severina Bijelića. Nakon ovog događaja, poraženi takmac iz novoosnovanog kluba Crvena zvezda postao je kum njegovom nadimku Isus. Tada Peđi još nije rasla brada, ali je izgledao zaista toliko izmučeno i žilavo kao da je skinut sa krsta. Od tada, svi su ga znali kao Isusa, po imenu koje ga je pratilo do kraja života i koje u osnovi nema nikave veze sa njegovim kasnijim životnim opredeljenjem da projektuje crkve. Pored sporta bavio se se radio--amaterstvom, astronomijom, biologijom, muzikom i naričito matematikom, a arhitekturom se "zarazio" kasnije.

Predrag Peđa Ristić / Foto M. Anđela


Zbog "buržujskog" porekla, tokom rata je više puta privođen i zatvaran, a posle rata je proganjan, pa čak i na fakultetu, dok je studirao. Jednom prilikom je, bežeći od policije, proveo noć sakriven na tavanu fakulteta. Još kao student, na međunarodnom arhitektonskom konkursu za izradu projekta bolnice u Parizu dobio je prvu nagradu, ali kao sin "narodnog neprijatelja" nije mogao da dobije pasoš da otputuje i nagradu primi. Diplomirao je na Arhitektonskom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1956. godine sa projektom Saborne crkve. Usled nerazumevanja fakultetskih profesora, ovaj projekat crkvenog objekta morao je da prijavi pod lažnim imenom koncertne dvorane, da bi uopšte bio razmatran od strane ispitne komisije. U projektu je predstavio i primenio originalnu, jedinstvenu teoriju akustike, čijom je neobičnošću iznenadio ispitnu komisiju. Prema sostvenom svedočenju, posle uspešne odbrane diplomskog rada, morao je da se krije da ne bude uhapšen, a dvojica profesora koja su mu dali desetku, Dimitrije Leko i Stanko Kliska, zbog toga su prevremeno penzionisana.

PORODICA ARHITEKATA

PO majčinoj lozi bio je četvrta generacija arhitekata. Deda mu je Milan Tabaković, vrsni arhitekta i graditelj, budimpeštanski đak i ugledni Srbin u nekada srpskom Aradu, otac čuvenog novosadskog modernističkog arhitekte Đorđa Tabakovića i Ivana, poznatog slikara i profesora na beogradskoj Umetničkoj akademiji.

(sutra: Smele tvrdnje o Lepenskom viru)