POGLED ISKOSA: Zoran Ivanović u Gran Paleu

BEOGRAD kao likovni centar ima razgranatu mrežu uticaja, ka njemu gravitiraju cela Srbija i Balkan. Četiri grupacije umetnika u njemu su preovlađujuće i često međusobno sukobljene: slikari fantastike (vajara skoro da i nema), realisti, umetnici koji se bave apstrakcijom i (neo)konceptualisti. Unutar takve podele, izdvaja se srpska škola fantastike, čineći prestonicu svetskim centrom takve umetnosti, uz Pariz i Beč. Mi imamo jednu od najmanjih, ali likovno najjačih škola mašte na svetu, ono što je Južna Amerika za iracionalnu književnost, to su Srbija i Crna Gora za slikarstvo i crtež. Ljuba Popović je u tom smislu rekao da u Pariz dolaze samo značajni slikari imaginativci iz Južne Amerike i sa Balkana. U savremenoj slikarskoj fantastici ima svakojakih čuda, nemogućih svetova, izvanredno prikazanih, ali nema likovnog čuda, većina toga u svetskoj umetnosti je hladno, mrtvo i na nivou vešte ilustracije. Na domaćim likovnim akademijama decenijama su se učile osnove čiste likovnosti, slikanje sa što manje naracije i ilustrativnosti, što ovu scenu čini toliko izuzetnom u svetu.

PROČITAJTE JOŠ - POGLED ISKOSA: Podsećanje na majstora

Taj je kvalitet prepoznat u svetu, među velikim ekspertima za tu vrstu umetnosti kao što su Etjen Šaton, Luj del Mastro i Feliks Lašans, ali i od Lukaša Kandla, slikara i vođe međunarodne grupe "Libelule". Od osnivanja 2006. godine njeni članovi su slikari Željko Đurović iz Zemuna i Zoran Ivanović iz Paraćina, koji najveći deo godine provede u svojoj kolibi duboko u šumi. Svake godine zada se neka nova tema za rad, štampa luksuzan katalog, često i knjiga i priredi izložba radova grupe u Gran Paleu u Parizu u sklopu veće izložbe Salon Comparaisons. Posle toga se organizuju izložbe te grupe po Evropi i svetu. Radovi su uvek istog formata, kvadratni, tonda ili 195h130 cm. Za svaku izložbu po svetu radi se poseban katalog, godišnje je najmanje pet izložbi tih najboljih slikara fantastike, a posle deset godina radi se monografija grupe. Povremeno su u njoj učestvovali i Vlada Mirković i Dragan Ilić DiVogo.

Željko Đurović je među najosobenijim slikarima ne samo na balkanskoj sceni, njegov kolorit nema nijedan slikar na prelomu ova dva veka, a Zoran Ivanović je još začudniji. Njegove prve pojave u svetu bile su senzacionalne jer je među najgenijalnijim crtačima ovog vremena i ništa manje slabiji slikar. Neki poznavaoci žale što je sa početnih amorfnih, poetski umnoženih svetova mašte, prešao na izrazito figurativno slikarstvo, blisko bečkom fantastičnom realizmu. Kako bilo, Ivanović je među najvažnijim svetskim slikarima i crtačima ars phantastica, ove godine jedini koji nas je uspešno nedavno predstavio u Gran Paleu u Parizu. Svake godine pre izlaganja u Francuskoj pretpremijerno predstavi sliku za tu izložbu u Galeriji Kulturnog centra Paraćin i izloži je jedne večeri u izložbenom prostoru Vile "Jelena" u Beogradu.