VRATA Narodnog muzeja u Kruševcu biće otvorena 21. marta sa kompletno završenom novom stalnom postavkom ove kuće, prvom posle sedamdesetih godina 20. veka, a "Novosti" donose ekskluzivne fotografije sa završnih priprema stručnjaka pred otvaranje.

Nakon što je pre dve godine dovršeno prizemlje sa oko 1.300 dragocenih eksponata od praistorije do kraja 18. veka, fokus naučnika preselio se na sprat, gde je iz nekoliko zbirki predstavljeno jedinstveno razdoblje 19. i 20. veka.

PROČITAJTE I: Donacija za narodni muzej u Kruševcu

Specijalno za ovu priliku, konzervirano je neverovatnih 400 eksponata. Šest kustosa, arhitekta, konzervatori i tehničko osoblje muzeja radili su danonoćno kako bi prikazali još oko 700 eksponata i da bi, konačno, ceo muzej dobio blizu 850 kvadrata izložbenog prostora.

- Drugi sprat "počinje" oslobađanjem od turske vlasti, nastavlja se Prvim i Drugim srpskim ustankom, od 1833. godine sa delimičnom autonomijom Kruševca i periodom procvata grada, preko balkanskih ratova, Prvog i Drugog svetskog rata i, prvi put, istorijom posle 1945. godine - otkriva, za "Novosti", istoričar-kustos Goran Vasić, direktor Muzeja. - Bio je to izuzetan poduhvat, u kome su nas podržali Ministarstvo kulture i Grad. Naš naredni korak je izrada kataloga za stalnu postavku uz dodatno povećanje posete Muzeju, kroz koji je samo prošle godine prošlo 26.000 ljudi.

SAČUVANO Oružje iz Drugog svetskog rata, foto S.Babović

Na spratu zatičemo na desetine stručnjaka koji privode kraju višegodišnji trud. Mnogi eksponati biće prvi put dostupni javnosti. U prvoj prostoriji izloženi su legat Milosava Braljinca (1779-1849), predsednika kruševačkog suda, povelja na turskom jeziku i dve tapije na zemlju s početka 19. veka. Tu su oružje i oruđe turske i domaće zanatske proizvodnje, kao i sa zapada (jatagani, mazalice, fišeklije), a u drugoj prostoriji je fabrička proizvodnja (puške, revolveri).

Mapa ustaničke Srbije, foto S.Babović

- Prvi put je urađena karta ustaničke Srbije iz 19. veka - podvlači, za "Novosti", istoričar-kustos Sanja Rutić. - Izložene su replike uniformi konjičkog oficira majora i "blu horizont", koje je srpska vojska dobila na Krfu, a centralni eksponat ovog dela je zastava 12. pešadijskog puka cara Lazara. Period između dva rata pokriven je numizmatičkom zbirkom, primercima papirnog novca, a prvi put donosimo i prikaz rada Sokolskog društva, Kola srpskih sestara, Društva kneginje Ljubice i Društva kneginje Zorke. Prvi put izlažemo i zastavu Pevačkog društva "Car Lazar".

DIREKTOR Goran Vasić ispred zastave 12. pešadijskog puka cara Lazara,foto S.Babović

Istorija Kruševca otkriva se i kroz rekonstrukciju grada od 1930. do 1960, zbirke ordenja, spomenice... Od telegrama-poklona akademika Vladana Đorđevića, preko legata slavnog kompozitora Stanislava Biničkog (1872-1942), do bočica iz prve kruševačke apoteke, "Svetog Jovana" iz 1868. godine Dragoslava Kedrovića, dela ratnog slikara Milana Milovanovića i Titove biste.

ISTORIJA Eksponati iz prve kruševačke apoteke,foto S.Babović

- Iz bogate etnološke zbrike izdvojeno je nekoliko značajnih celina ili tema koje se odnose na seosku i gradsku kulturu - predočava, za "Novosti", etnolog muzejski savetnik Zorica Simić. - U prvom delu su prikazani narodno odevanje, tradicionalna privreda sa akcentom na vinogradarstvo, pokućstvo, domaća radinost, obredni hlebovi, slava, pevanje uz gusle, a u drugom delu je segment gradskog odevanja, ukrašavanje, nakit, delove nameštaja, prikaz nekoliko starih zanata, društveni život građanske porodice s kraja 19. i početkom 20. veka.

DOKUMENT Povelja na turskom jeziku i dve tapije na zemlju,foto S.Babović

MAKETA VIDOVDANSKOG HRAMA

MAKETA Vidovdanskog hrama iz 1912. godine, delo vajara Ivana Meštrovića (1883-1962), prvi put će biti prikazana javnosti nakon potpune konzervacije.


Ovo remek-delo od sušenog drveta, čuva se u Kruševcu od 1971. godine, rađeno je u razmeri 1:50. Meštrovićev rad trijumfovao je na Svetskoj izložbi u Rimu 1911. godine, a uspešno je predstavljen u Londonu, Njujorku, Veneciji i Glazgovu.