KO zna kada i zbog čega sam kopirao knjigu doktora Radivoja Simonovića o epidemiji kuge u Sremu, koja je štampana u Pančevu, o stogodišnjici pomora. Pripremajući se za pisanje svoje prve knjige za decu, sasvim slučajno sam “nabasao” na ovaj dragoceni tekst i shvatio da će moj naredni roman biti posvećen suzbijanju zaraze u Irigu 1795. godine.

Ovako pisac Vule Žurić opisuje onaj prvobitni impuls, iz koga je počela da se rađa upravo objavljena njegova knjiga “Pomor i strah” (“Laguna”), otkrivajući otkuda to da nam je baš iz njegovog pera isporučen roman o području, epohi te mentalitetu koji na prvu loptu ne vezujemo za ovog rođenog Sarajliju, danas Pančevca.

* Koliko u romanu ima istorije, a u kojoj meri je u njega utkana fikcija te alegorijski pristup?

- Ovo nije istorijski roman, već, kako i stoji u podnaslovu, “povest o zapisu na kužnom jevanđelju”. Istina, konsultovanje obimne građe mi je pomoglo da čitaoca odvedem u zaraženi Irig s kraja 18. veka i tamo ga upoznam sa književnim likovima kojima sam nadenuo imena ljudi koji su se u vreme pomora zaista tamo i nalazili. Ali ono što je mene tu najviše interesovalo, jeste istraživanje stanja u kome je iriški paroh Stevan Vezilić ostavio svoj kratki zapis o pomoru na jevanđelju koje je prinosio na celivanje umirućima i koje je sačuvano do danas. Zato ovaj roman može da se čita u mnogim žanrovskim “ključevima” ali je pre svega reč o još jednoj priči o pisanju.

* Koliko vam je bio dalek i(li) inspirativan arhaični vojvođanski govor, kao piscu sklonom autentičnim dijalektima i leksici doba i područja u kojima se njegove pripovesti odvijaju?

- Pisac mora da “uči jezik” pre započinjanja svakog novog književnog teksta, bez obzira na to da li je u pitanju najkraća priča ili trotomni roman, te da li se priča odvija u sadašnjosti u, recimo, ovim novim zgradama u “Beogradu na vodi”, ili u Irigu krajem 18. veka.

* Kamijeva “Kuga”, Pekićevo “Besnilo”, Saramagovo “Slepilo” - alegorijska su dela sa kojima porede vaš novi roman. Da li vas je težina trenutka koji živimo podstakla da ispišete novu, sremsku “Kugu”?

- Pa, dobro, složićemo se da na poleđini knjige mora nešto da piše, a izdavači vole knjige koje objavljuju, pa ih onda mnogo i hvale. Dok sam pisao roman nisam mislio na navedene naslove, niti na njihove autore, ali hajde da obrnemo stvari, pa da kažem kako je “ovaj trenutak u kome živimo”, bojim se, “pravi momenat” za kugu, besnilo i slepilo.

Težina ko težina, trenutak ko trenutak, ali zaista postoje neke, istina, daleke, ali ipak zastrašujuće sličnosti u odnosu “civilizovanog sveta” prema homo balcanicusu u vremenima u kojima se odigrava radnja moga romana i danas.

* A šta je najopasnija kuga našeg doba? Koja to pošast najpre preti Srbiji danas?

- Strah.

MORIJA U SREMU

RADNjA novog romana dobitnika Andrićeve nagrade Žurića smeštena je u Irig 1795, godine strašnog pomora od kuge, a pisac pripoveda o mukama Irižana i naporima da savladaju strašnu moriju koja ih je zadesila, vešto uplićući istorijske likove i događaje i služeći se autentičnom ondašnjom leksikom. Svešteniku Stevanu Veziliću i lekaru Andriji Budaiju, skrbnicima duše i tela svojih sugrađana, palo je u deo da žiteljima pruže svaku vrstu pomoći, da uteše bolesne i bližnje, da ublaže strah i bolove, i da uz pomoć austrijskih vlasti otvore karantin i zaustave epidemiju. U narodu se šire glasine da kugu širi prelepa devojka pepeljastih očiju sa belim plaštom, koja se povremeno pojavljuje po sremskim selima.