ŠESTI Festival ruske muzike u čarolikom ambijentu Drvengrada na Mokroj Gori, ove godine proširen sa tri na četiri dana, zasigurno je najveću vrednost imao za mlade muzičare različitog uzrasta. Od onih starijih, uglavnom studenata, angažovanih u Simfonijskom orkestru “Boljšoj”, pod rukovodstvom mladog dirigenta Ivana Josipa Skendera, do najmlađih, počev od 13 do 17 godina starosti (učesnika prve takmičarske kategorije u različitim disciplinama). Za njih su od presudnog značaja bili nezaboravni susreti i sviranje sa trenutno najeksponiranijim svetskim umetnicima (pretežno najtraženijim majstorima gudala), kojima su kao solistima, ili članovima, za ovaj događaj formiranog gudačkog seksteta, pripali svi večernji koncerti.

Ne prvi put na Mećavniku, ogromnu pažnju najpre je privukao program Nemanje Radulovića i njegovog francusko-jugoslovenskog ansambla “Dabl sens”, čije se muziciranje, po pravilu, nagrađuje aklamacijama, a kada se izvode kompozicije poput Vivaldijevih “Godišnjih doba” (ovog puta u sažetom obimu od dva, od četiri trostavna koncertantna ciklusa), uspeh je u potpunosti zagarantovan. Pritom je i sada ključnu ulogu imao naš omiljeni violinista, kao i njegovo besprekorno “duetiranje” s koncertmajstorom Tijanom Milošević i svim članovima 15-članog sastava, koji isijavaju sažižuću energiju u obnavljanju starog repertoara novim intenzitetom i dejstvenošću na auditorijum, zračeći upečatljivom svežinom i kreativnošću.

Dok je kod briljantnog Radulovića notni tekst bio osnov za maštovito improvizovano tumačenje, uz izuzetno poznavanje tehnike baroknog ukrašavanja, njegovi saradnici su odreda pokazivali visoki stepen međusobne usklađenosti i odgovora na upravo bajkovito sviranje soliste, ovog puta manje “žestoko”, svedenije, fluidnije, umivenije i tonski savršenije. Zaigranost, cvrkutavost dijaloga s ostalim instrumentalistima (odličnom violončelistkinjom, na primer), nestvarnost dinamičkih nijansi i boja, prštava zanesenost i sonorna uznesenost predavanja, krasili su u svim elementima briozno i moćno predavanje.

Emir Kusturica


Strastvenost “pripovedanja” podvučena i učešćem glumice Tamare Aleksić i pijanističkom partijom uklopljenom već u senzibilni violinski uvod, obeležili su potom događaje “opisane” u programskoj sviti “Šeherezada” Nikolaja Rimskog Korsakova (prema istočnjačkim pričama iz “Hiljadu i jedne noći”) koju smo posle dve godine ponovo čuli na festivalu. ovog puta u aranžmanu za violinu solo i gudače (pojačane klavirom), koji je vanredno verno originalnoj verziji slikovite Korsakovljeve simfonijske palete, sa puno kantabilnih solističkih epizoda i upečatljivih realističkih “oponašanja” osobenosti izvorne orkestracije (sa svim tonskim delikatnostima, zvučnom gustinom, energičnošću i oštrim akcentima) priredio mladi stvaralac Aleksandar Sedlar, koga bismo mogli nazvati i rezidencijalnim kompozitorom ovogodišnjeg festivala. Upravo u ovoj funkciji on se iskazao još jednom, na koncertu Velikog gudačkog orkestra Škole za muzičke talente u Ćupriji, koji se s delima Petra Iljiča Čajkovskog (obeležavajući 165-godišnjicu autorove smrti), a u čast proslave 45. rođendana svoje jedinstvene obrazovne institucije, predstavio druge večeri.

Briljantni Nemanja Radulović / Foto Z. Jovanović


Od početka fascinirajući uvežbanošću i ujednačenošću zvuka, mladi ansambl je prikazao neverovatnu zrelost i visoki profesionalizam interpretacije, mnogo viši no što se može očekivati od jednog đačkog sastava, koliko god njegovi daroviti članovi posedovali značajne inividualne sposobnosti. Izveli su prvo Varijacije na rokoko temu, op. 33 za violončelo i orkestar (u Sedlarovom aranžmanu za gudački ansambl) u kojima je solistička deonica pripala Draganu Đorđeviću, umetničkom direktoru škole. Kvalitete toplog melodioznog ispevavanja u jednom dahu, tonski savršenog, u pravom smislu “ljudskog” instrumenta, Đorđević je, preuzevši potom vođstvo, na mestu prvog violončeliste orkestra, prenosio i u zvučno okruženje Serenade u Ce-duru istog autora, koju su njegove mlađe kolege donosili s osmehom, sigurno i samopouzdano, upečatljivije od mnogih naših “starijih” kamernih orkestara.

Pijanistu Denisa Macujeva publika burno pozdravila / Foto K. Mihajlović


Događaj sasvim osobene vrste, možda i najostvareniji i najlepši vrh festivala, naročito za one posetioce sklonije kamernom muziciranju, priredili su članovi gudačkog seksteta, od kojih su široj javnosti najpoznatiji, violinisti Julijan Rahlin i Roman Simović, zatim violistkinje Milena Simović i Sara Mekelrejvi i violončelisti Boris Andrijanov i Dragan Đorđević. Ovi umetnici vrhunske klase, čarobne pojedinačne i ujedinjene sonornosti, savršenih međusobnih i unakrsnih dijaloga i preplitanja, prefinjene dinamičke palete, impulsivnih istupa i uzbudljivih akceleracija, fascinirali su, u prvom zajedničkom projektu, poslednjim kamernim delom Petra Iljiča Čajkovskog, čuvenom “Uspomenom na Firencu” u de-molu, op. 70. I pored osnovnog molskog tonaliteta, kompozicija odiše čistom životnom radošću koja je u ponuđenom tumačenju prosto vrcala iz tema karaktera serenade, odnosno picikato efekata koji imitiraju gitaru. Poglavlje za sebe bio je i neobuzdani, pregnantno ritmizovani finalni stav koji je u punom smislu digao publiku na noge.

Iste, završne večeri, Roman Simović je uz Simfonijski orkestar “Boljšoj” i dirigenta Ivana Josipa Skendera bio i solista u jedinom Koncertu za violinu i orkestar u De-duru Johanesa Bramsa, u kome se javljaju i neke od najupečatljivijih kompozitorovih tema. Ovu svojevrsnu “simfoniju sa solističkim instrumentom”, velikih interpretativnih zahteva, Simović je kreirao tehnički izbrušeno, intonativno besprekorno, vrlo kvalitetnim, zaobljenim i intenzivnim tonom svog “stradivarijusa” iz 1709. i prekrasnim pijanima. I pored, kako to biva na ovakvim jednokratnim susretima, sa samo jednom probom, imao je koncentrisanu podršku svojih kolega i mladog maestra, koji je pažljivo uspostavljao odnose s orkestrom, pa je i zaokruženost saradnje bila najbolja kakva se mogla ostvariti u datim, a ipak inspirativnim uslovima.

Ipak, najviše očekivan na Mećavniku, bio je dolazak slavnog ruskog pijaniste Denisa Macujeva, koji je nastupio s odlično pripremljenim i vanredno motivisanim, većinom mlađim muzičarima istog festivalskog orkestra, maestralno izvodeći čak dva čuvena dela svetskog koncertantnog repertoara: Drugi klavirski koncert u ce-molu Sergeja Rahmanjinova, i “Rapsodiju u plavom” Džordža Geršvina, uz saradnju istog festivalskog orkestra i veoma spremnog dirigenta Skendera.

Vrhunac svog rada na šestom Festivalu ruske muzike, Orkestar “Boljšoj” i dirigent prikazali su na poslednjem koncertu veoma lepo pripremljenom interpretacijom Šeste simfonije u ha-molu Čajkovskog, čiji je finalni stav izazvao neočekivano dugi tajac u dvorani, a potom i burno odobravanje, znak da je publika shvatila njenu suštinsku poruku. Nismo mogli zamisliti upečatljiviji završetak ove jedinstvene manifestacije.