NALAZIŠTE kod pirotskog sela Staničenje na istočnom kraku Koridora 10 moraće da bude uništeno zbog izgradnje auto-puta. Zbog toga na ovom lokalitetu, kako pišu "Južne vesti", više od mesec dana stručnjaci Arheološkog instituta iz Beograda vrše istraživanja na antičkoj nekropoli. Nalazište obuhvata i naselje sa ostacima objekata od lakog materijala, kuća od naboja i pletera, u preistorijskom horizontu. Istraživanja će trajati do kraja avgusta, a potom će svi predmeti sa lokaliteta biti predati Muzeju Ponišavlja u Pirotu.

Tokom prvih istraživanja rađenih prošle godine, otkriven je deo kasnoantičke hrišćanske nekropole iz perioda od 4. do 6. veka. Ispitano je 56 grobova, kao i slojevi iz bakarnog doba. Iskopavanja su prekinuta na zahtev "Koridora Srbije", ali su sredinom juna ove godine nastavljena.

Nekropola, u kojoj je otkriveno još 36 kasnoantičkih grobova, pripada naselju u podnožju velikog utvrđenja na brdu Gradište čiji su bedemi još vidljivi. S obzirom na veličinu površine koju obuhvata nekropola, naselje je moralo biti veliko. Najverovatnije se radi o značajnoj postaji, koja se nalazila na rimskom putu "Vija militaris" od Niša do Sofije i utvrđenju koje je štitilo ovu komunikaciju, smatraju stručnjaci. Utvrđenje je postojalo do 7. veka kada je, najverovatnije, napušteno pod udarima avarskih i slovenskih osvajača.

U grobovima su nađena tri bronzana rimska novčića, koja ukazuju da je groblje nastalo u poslednjoj četvrtini 4. veka. Osim skeleta, u grobovima nije bilo nikakvih nalaza, nisu pronađeni delovi nakita ili odeće, što svedoči o tome da su tadašnji stanovnici.

Među preistorijskim nalazima ističe se na našem prostoru jedinstven keramički aksos - posuda za sipanje ulja i ručni kameni žrvanj za sitnjenje žitarica i semenki. Da su stanovnici ovog naselja poznavali metalurgiju bakra svedoči deo keramičke posude na koji su zalepljene kapljice ovog metala.

GRNČARIJA I PREDMETI OD KOSTI

ARHEOLOZI su otkrili da su kasnoantički grobovi kod Staničenja ukopavani u naselje staro oko 5.000 godina, odnosno iz bakarnog doba. Otkriveni su mnogobrojni ulomci grnčarije, oruđa od glačanog kamena i okresanog kremena, koštane igle i drugi predmeti od kosti i roga, kao i podovi od naboja tri kuće, ukopane delom u padinu brda Gradište.