Osnovana fondacija: Novi dom Ben Akibinog duha

DUH stare građanske klase: zgrada iz 1929. godine, u senovitoj ulici, u samom centru Beograda, komode i stolovi od punog drveta, predratni sat, slika "Abdulah", na kojoj je konj pukovnika kraljeve garde Tomića, klavir... Ovo su samo neke od stvari u stanu u Ulici majke Jevrosime, koji je nedavno renoviran i gde se nalazi sedište "Nušić fondacije" i Srpskog cincarskog društva "Lunjina".

Fondaciju su osnovali Nebojša Nušić, rođak čuvenog pisca koji je neka svoja dela potpisivao pseudonimom Ben Akiba, i unuk Ivan Predić, sin njegove kćerke Gite. Nebojšin pradeda Konstantin i Alkibijad Nuša (cincarsko ime Branislava Nušića) bili su braća od stričeva.

Godine su prolazile, a familija se sve ređe okupljala na slavama, venčanjima, pogrebima... A onda je Nebojša odlučio da vrati dug svom slavnom prezimenu. Pozvao je Ivana Predića da formiraju fondaciju koja bi okupila sve što je vezano za jednog od najpoznatijih komediografa. Sedište fondacije je renovirano u godini velikog jubileja - 150 leta od rođenja pisca, a vrata za građane širom će otvoriti najesen. Nebojša je upravitelj Fondacije, a Ivan član Upravnog odbora.

- Imamo višegodišnju uspešnu saradnju sa pozorišnim festivalima u Srbiji i regionu (Dani komedije u Jagodini, Nušićevi dani u Smederevu, Nušićijada u Ivanjici...), sa pozorištima koja na repertoaru imaju Nušićeve komade. Fondacija je mesto gde će se razmenjivati mišljenja o Nušićevim delima. Pozorišni režiseri će, na primer, pred gostima "braniti" svoje viđenje piščevog dela, a kostimografi i scenografi svoju viziju scene i kostima sveprisutnog Nušića - kaže Nebojša.

Fondacija sarađuje sa školama koje nose piščevo ime, posebno sa istoimenom beogradskom osnovnom školom. Podržava (finansijski, kostimima, scenom, nagradama) njihove dramske sekcije koja afirmišu Agina (tako je porodica zvala Nušu) dela. Sa Filozofskim i Pravnim fakultetom u Beogradu razvijena je saradnja u oblasti retorike, jer je Nušić napisao najbolji domaći udžbenik iz ove discipline.

- Negovaće se besedništvo i retorika. U vezi smo sa nacionalnim teatrom. Prostor smo otvorili i za okupljanje glumaca koje je još od 1938. okupljala Agina kćerka Gita Predić Nušić, u dečjem pozorištu "Roda". Ideja je da se organizuju i jednočinke ili "stend ap" komedije, forme koje su male za pozorište, ali inspirativne za prostor koji može da primi tridesetak ljudi - objašnjava dalje Nebojša Nušić.

"Rodino" pozorište prvu predstavu trebalo je da ima 19. januara 1938. Otkazana je jer je tog dana umro Branislav Nušić. Osnovali su ga kćerka Gita, Milivoj Mima Predić, dramaturg, rođaka Nušićevih Sofija Vukadinović, glumica, i njen suprug Živojin Bata Vukadinović, novinar "Politike".

Kako je za "Novosti" kratko potvrdila Renata Ulmanski, koja je kao devetogodišnjakinja startovala na ovoj sceni, ali sebe nikada nije doživljavala kao "Rodinu" zvezdu, jer je "bilo mnogo zaslužnijih, onih iz prve postave" - inicijator i pokrovitelj ponovnog okupljanja bio je Jovan Bogdanović iz Beča. Danas je ostalo još desetak umetnika, a sama Ulmanski je ustupila Fondaciji deo nameštaja iz te epohe.

Posle Gitine smrti, gro Aginih stvari predat je Gradu Beogradu, i formiran je Legat Branislava Nušića. Nekoliko ličnih stvari ostalo je u kući u kojoj je živeo, u Šekspirovoj ulici, u kojoj danas živi Ivan Predić.

- Stan u kojoj se nalazi Fondacija moja je dedovina, a na ideju da je formiram navele su me želja da u ovim prostorijama nastavi da živi građanski duh, koji je on toliko negovao, kao i neke "slučajnosti". Recimo, na Starom gradu u kome živim, nalazi se Narodno pozorište čiji je on bio upravnik, Nušićeva ulica, njegov spomenik, Skadarlija... A moja opština je bratska sa Bitoljem, gde je Nuša bio konzul i diplomata, i sa Skopljem, gde je osnovao Nacionalni teatar, koji je prošle godine renoviran u duhu njegovog idejnog projekta - zaključuje Nebojša Nušić.

BURAN NUŠIN ŽIVOT

ALKIBIJAD Nuša osnovao je pozorišta u Skoplju i Prištini, utemeljivač je Pen kluba, pomogao je da nikne Umetnički paviljon "Cvijeta Zuzorić", osnivač je "Pozorišnih novina" i Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. Bio je diplomirani pravnik, redovni profesor na Vojnoj akademiji, ministar kulture u Pašićevoj vladi i konzul u Makedoniji. Sin Ban poginuo je kao jedan od 1300 kaplara, a i sam je tokom Prvog svetskog rata prošao albansku golgotu.