SLAVNA Pučinijeva opera "Toska", melodramatična i tragična storija o ljubavi, strasti, opsesiji ali i tiraniji, zlu, korupciji i moći - što je istovremeno čini i svojevrsnim političkim trilerom, oživeće ponovo 2. aprila na sceni beogradskog nacionalnog teatra. Na Veliku scenu ovo remek-delo operske umetnosti vraća se tačno sto godina posle prvog izvođenja na daskama Narodnog pozorišta u Beogradu, ovog puta u režiji gosta iz Makedonije Dejana Proševa, a pod dirigentskom upravom Ane Zorane Brajović. U naslovnoj roli predstaviće se prvakinja naše opere Jasmina Trumbetaš Petrović, koja će premijerom "Toske" proslaviti 20 godina umetničkog rada, a koja smatra da joj je ova legendarna uloga došla u pravom trenutku.

- Toska zaokružuje moj dvodecenijski predan rad, kao pevaču koji je tokom svih tih godina težio da dosegne svoj maksimum, a ta tehnički zahtevna rola stigla je upravo u periodu kada sam dostigla kako vokalnu zrelost, tako i onu psihičku, bez koje je Tosku nemoguće doneti - smatra Jasmina. - To je opera-drama, i uloga koju ne možete doneti samo pevanjem, jer podrazumeva i izuzetno snažnu dramsku radnju koja najviši domet dostiže u drugom činu, kada Toska žrtvuje sebe zarad svoje ljubavi, slikara Kavadarosija.

Jasmina Trumbetaš ističe i da je "Toska" prva opera o jednoj operskoj divi, dostojanstvenoj i hrabroj umetnici koja pokazuje da se ničega ne plaši. Naš sopran dodaje i da stotinu i četrnaest godina od praizvedbe u rimskom Teatro Kostanci (i ravno jedan vek od prve beogradske "Toske"), ovaj komad nije izgubio na aktuelnosti, te da se vrlo lako smešta u savremene okvire. Najočigledniju paralelu sa sadašnjim trenutkom i političkom svakodnevicom nalazimo u liku šefa tajne policije Barona Skarpije, smatra naša umetnica. Iako u ovom slučaju vođen požudom jer Tosku želi pre svega kao ženu, a ne kao politički plen, Skarpija se beskrupulozno služi mutnim radnjama ne bi li došao do cilja, baš kao što smo i sami okruženi moćnicima koji ne prezaju ni od čega i služe se zakulisnim radnjama ne bi li svoju moć ojačali i na svaki način (zlo)upotrebili.

ANSAMBL
ULOGU slavne pevačice Florije Toske tumačiće i Suzana Šuvaković Savić i Ana Rupčić Petrović. U velikom amsamblu su i Dušan Plazinić/ Janko Sinadinović/ Dejan Maksimović (Kavaradosi), Boris Trajanov k.g/ Miodrag. D. Jovanović/ Aleksandar Stamatović (Skarpija), Pavle Žarkov/ Mihailo Šljivić (Crkvenjak), Danilo Stošić/ Igor Matvejev/ Darko Đorđević (Spoleta), Vuk Matić/ Aleksandar Pantelić/ Aleksandar Stamatović/ Strahinja Đokić (Anđeloti), Mihailo Šljivić/ Aleksandar Pantelić/ Pavle Žarkov (Šarone), Ivanka Raković Krstonošić/ Jovana Čurović/ Jovana Belić (Pastir) i Strahinja Đokić/ Mihailo Šljivić (Tamničar).

Strastvena i impulsivna diva Florija Toska, romantičan, slobodoljubiv i zaljubljeni slikar Mario Kavadarosi, i vlastoljubivi i beskrupulozni šef policije Baron Skarpija, tri su lica koja nose zaplet melodramatičnog komada "Toska" Viktorijena Sardua, pisanog za slavnu Saru Bernar, koji je Pučiniju poslužio kao predložak za jednu od najspektakularnijih i najradije izvođenih opera. Radnja opere za koju libreto potpisuju Luiđi Ilika i Đuzepe Đakoza, odvija se u Rimu juna 1800. godine, u doba Napoleonovog proboja u Italiju i pretnje preotimanja Rima od tadašnjeg Napuljskog kraljevstva.

Pučinijeva "Toska" važi za najznačajnije njegovo delo, pored "Boema", a predstavlja mesto stalnog preplitanja političkih intriga sa onim ljubavnim. Puna je mučenja, ubistava i samoubistava, ali je jednim od najradije izvođenih i slušanih dela operske umetnosti svakako čine neke od verovatno najuspelijih, najpoznatijih i najomiljenijih lirskih arija sa potpisom ovog kompozitora. Jedna od njih sigurno je arija "I zvezde su sjale", koju u Tosku bespovratno zaljubljeni slikar Kavadarosi peva u trećem činu, uoči svog smaknuća.

Dirigent Ana Zorana Brajović smatra da je upravo ta fantastična muzika Pučinija ono što će živeti još mnogo mnogo stotina godina posle svih nas, onaj "tajni sastojak" koji "Tosku" čini svevremenim remek-delom.

- Tu su i ti, možda stereotipni odnosi među likovima, kakvi postoje svakome od nas - navodi dirigentkinja koja je kao Fulbrajtov stipendista "Tosku" izvodila u SAD sa Gustavom Majerom, jednim od vodećih svetskih dirigenata današnjice. - Međutim, muzika je ono što ne može da nestane. Pučini, koji na neki način naginje filmskoj muzici, izuzetan značaj daje i dramskoj radnji, i ne odeljuje ulogu orkestra od uloge pevača. Kod njega sve mora da bude na najvišem nivou.

Brajovićeva je uverena da je bilo krajnje vreme da se Opera oduži beogradskoj publici ovakvo grandioznom, večnom, dugo iščekivanom predstavom koja je, kako i priliči jednom od stubova "gvozdenog" klasičnog repertoara, ovog puta postavljena klasično.

Ono što ovu postavku ipak izdvaja, osim dva jubileja - stogodišnjice prve beogradske "Toske" i dve decenije rada Jasmine Trumbetaš Petrović, jeste da se opera prvi put na našoj sceni izvodi upravo onako kako je to kompozitor zamislio, uz učešće dečjeg hora "Horislavci", ističe dirigentkinja.