NA mestu gde je pre 37 godina zabranjena izložba Miće Popovića, u Kulturnom centru Beograda, u sredu veče su prikazani filmovi čuvenog slikara, pisca, filmskog i pozorišnog reditelja, koji su svojevremeno podelili istu sudbinu. O bunkerisanim ostvarenjima „Čovek iz hrastove šume“ i „Delije“, kao i o „Roju“, čija je radnja smeštena u vreme Prvog srpskog ustanka, govorio je dramaturg Jovan Popović, umetnikov sin.

Projekcije ovih, nekada ideološki osporavanih, ali i umetnički hvaljenih dela, bile su među slikama njegovog oca, ali i majke Vere Božičković i kućnog prijatelja, rano preminulog slikara tragične sudbine Lazara Vozarevića. Ideju da izložbu posvećenu slikarstvu enformela proširi uvidom u Popovićev filmski opus sprovela je Gordana Dobrić, kustos galerije Kulturnog centra.

KUROSAVA U filmu „Roj“ priča je ispričana iz perspektive više likova, što podeća na Kurosavinog „Rašomona“.
- Veoma je cenio Kurosavu, pre svega zbog likovnosti njegovih filmova, a nešto kasnije dopao mu se i Tarkovski. Zbog muzike i montaže voleo je i vestern „Tačno u podne“.

- Upravo u vreme kada se bavio enformelom, koji predstavlja potpuno distanciranje i rezignaciju od društvenih zbivanja, Mića je, kao stalno socijalno zainteresovana osoba, osetio potrebu da se izrazi i u filmu, mediju nužno povezanom sa ljudima - objašnjava Jovan Popović u razgovoru za „Novosti“. - Jasna ikonička veza sa enformelom se vidi u filmovima, u nekom drugom i trećem planu, mimo priče i radnje, posebno u „Čoveku iz hrastove šume“. Veze sa lirskom apstrakcijom osećaju se u slikama granja, šume, prirode, sunca, u osvetljenju.

Osude, marginalizaciju, pa čak i zabranu dva od pet filmova, koje je njegov otac snimio od 1963. do 1970. godine, prema mišljenju Jovana Popovića, treba tumačiti i razumevati iz konteksta tadašnjeg ideologizovanog vremena.

- U njegovim filmovima nije čak ni tada bilo nečeg što bi bilo konkretno ideološki sporno, pa čak ni onima koji su ih napadali nije do kraja bilo jasno šta im to smeta - priča nam. - Ti filmovi se jednostavno nisu uklapali u sliku poletnog marksističkog optimizma, bili su im previše pesimistički, mračni, pa samim tim i uznemirujući.

U „Čoveku iz hrastove šume“, glavni junak jeste četnik, ali odmetnik, koga su se i sami četnici odrekli, predočava nam sagovornik:

- Mići u toj priči nije bio u prvom planu ideološki kontekst, već se bavio sociološko-antropološkim problemom jednog izopštenog čoveka. Tako i „Roj“ nije film o Srbima i Turcima, tokom ustanka, nego o ženi koja je primorana da izda muža kako bi spasla sina, dok su „Delije“ priča o ratnim „zavisnicima“, koji u miru nastavljaju da se igraju rata. U centru svih njegovih priča nikada nije bila ideologija, već čovek, pojedinac sa svojom dramom. Za sve njegove filmove karakterističan je i jedinstven rukopis, kao i u slikarstvu potez koji je nemoguće falsifikovati.

Mića Popović se, priseća se njegov sin, nikada nije uzbuđivao zbog tih kritika, kao što ga nikada nisu ushićivale ni pohvale. Bio je siguran u svoju majstorsku ruku, posebno kada je slikarstvo u pitanju. Filmove je snimao sa minimalnim budžetima, glumci su igrali bez honorara, a trake je, recimo za „Delije“ imao tek da može da napravi po dva dubla. Film je, inače, pozvan u Kan, ali im je bilo zabranjeno da učestvuju na čuvenom festivalu.

- Iz filma se povukao posle napada na crni talas - nastavlja Jovan Popović. - Smatrao je neumesnim da to on radi, kada je njegovim prijateljima, koji su od filma živeli, bilo zabranjeno da snimaju. S druge strane, već snimajući „Delije“, pronašao je svoj novi likovni izraz - slikarstvo prizora. Ono mu je omogućilo da u slici objedini sve ono što je do tada iskazivao kroz film, pozorište i pisanje.