OSTATKE bogatog freskopisa u manastiru Davidovica, kod Brodareva, stare 730 godina, minulih dana ekipa restauratora slikara iz Italije u poslednji čas je spasila od propadanja, a čišćenje i retuš nastavljaju se iduće godine.

Delovi freskopisa, dragocenog slikarskog dela s kraja 13. veka u severnom paraklisu su visili, pretilo je obrušavanje, pa smo ih najpre očistili a zatim ubacili krečni malter i specijalni lepak - objašnjavaju složeni proces rada Kamilo Taroci, konzervator svetskog glasa iz Bolonje, njegov pomoćnik Marko Paskavaluči i istoričarka umetnosti Roza d’Amiko.

Strpljivo, milimetar po milimetar, italijanski stručnjaci su čistili sedam kvadrata preostalih fresaka i injektiranjem, pomoću šprica, ubacivali vezivni materijal, pričvršćujući ih za sigu, kojom je sagrađen manastir. Radovi su izvedeni uz nadzor kraljevačkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Stranci su na zaštiti baštine angažovani uz odobrenje i skromna sredstva Ministarstva kulture Srbije, a na inicijativu Slavoljuba Pušice, direktora prijepoljskog Muzeja.

- Davidovica je četiri i po veka bila bez krova, sve do obnove 1998. godine - podseća Pušica. - Deo freskoppisa je pretrpeo paljevinu, udare vekova i oluje i jedino je pre pola veka arhitekta Jovan Nešković konzervirao ruševine i zubom vremena načeti freskopis opšio cementinim malterom. To je, na sreću, bilo prvo spasavanje fresaka u svetinji, a onda godinama nije bilo para, dok su konzervatori bili zauzeti poslovima u drugim manastirima.

Srećna je okolnost i da je Kamilo Taroci, koji je radio restauraciju čuvene Bogorodice u Sijeni i brojna dela majstora širom Italije, prošle jeseni obilazio srednjovekovna zdanja u Limskoj dolini. Tada se divio lepoti, ali i čudio našem nemaru, pa je prihvatio poziv domaćina da spasava blago Davidovice, koja uz Mileševu i Banju u čitavom kraju jedino ima freske iz doba Nemanjića. Čak je iz Bolonje, došao o svom trošku i sa pomoćnicima u dva vozila povezao i materijal.

Možda se idućeg leta, kada se budu umivale freske odgonetne i deo tajne koji je to cvetni pigment korišćen da sačuva svežinu boja i kako su čestice od žita i slame u krečnom malteru vekovima vezivale freske za sigu Davidovice.


KTITOR DAVID

DAVIDOVICU je podigao Dimitrije David, sin Vukana Nemanjića. Crkva je bila bogato oslikana, a kompozicija fresaka na severnom paraklisu, gde je sačuvan samo deo, bila je, prema rečima Pušice, posvećena ktitoru. Jasan je lik svetog Ubrusa i fragmenti likova dvojice svetaca, kao i deo teksta.