UŠUŠKANA u srcu Skadarlije, jedna kuća ne privlači onoliku pažnju koliko to čine ostale kultne kafane iz srca Beograda. Pa ipak, na uglu Skadarske i Gospodar Jevremove ulice nalazi se jedno od najstarijih zdanja ovog dela grada koju su prozvali Kuća velikana.

Danas o njoj brinu dve dame - Ivana i Mina Antonijević, kćeri novinara Jovana Antonijevića. Njihova misija je, kako su odlučile, da vrate sećanje na sve velikane koji su boravili na ovom mestu. A bilo ih je, bogme, mnogo...


STEPENIŠTE ZA "MINISTARKU"

- OVU kuću napravio je Isak Solomon, krajem 19. veka u samom centru ove najpoznatije boemske ulice - kažu za "Beogradske priče" sestre Antonijević. - Na ovom mestu su stanovali velikani pozorišne scene tadašnjeg grada.

Vlasnica je bila Katarina Hristodulo, koja je iznajmljivala sobe umetnicima. Zato se na spoljnom zidu nalazi spomen-ploča sa imenima poznatih umetnika koji su živeli i stvarali ovde.

Mina Antonijević je magistar slikarstva i sa posebnom pažnjom pokazuje stepenice koje su vodile u prostor u kojem je živela Žanka Stokić. Podseća nas da je to bila najveća glumica predratne Jugoslavije, kao i da je Branislav Nušić svoju besmrtnu (i večito aktuelnu) "Gospođu ministarku" napisao upravo imajući jasnu viziju da je Žanka igra.

- Svoje slobodne dane ova glumica provodila je najčešće po skadarlijskim kafanama u društvu najbližih prijatelja - Čiča Ilije Stanojevića, Milorada Gavrilovića i Branislava Nušića. Zbog tobožnje saradnje sa okupatorom, budući da je tokom Drugog svetskog rata igrala u predstavama i učestvovala u radio-programima, Žanka je optužena od novih, komunističkih vlasti i osuđena pred Sudom časti na osam godina robije.

Ovde je živeo i Pera Dobrinović, glumac raskošnog talenta, a ostavio je dubok trag i u novosadskom Srpskom narodnom pozorištu, kao i u beogradskom Narodnom pozorištu. Uostalom, Dobrinović je prvi srpski glumac kojem je podignut spomenik u Novom Sadu.

Savremenik i komšija ovih velikana bio je i Čiča Ilija Stanojević, jedan od najpopularnijih srpskih glumaca i naš prvi režiser.

Ivana Antonijević

- Bio je među najpopularnijim srpskim komičarima - dodaju Ivana Antonijević. - On je snimio najstariji srpski film "Karađorđe" još 1911. godine, a osim sto ga je režirao, igrao je čak dve role: turskog pašu i ubicu Karađorđa. Na kratko vreme živeo je ovde, a značajno vreme proveo je u skadarlijskim kafanama u kojima su ga zapamtili po bezbrojnim anegdotama.


OD REŽIJE DO SLIKANjA

SESTRE Antonijević spominju i druge stanare ovog zdanja, poput njihovog pretka Dušana Antonijevića, glumca, režisera i slikara. Uz njega su poznati gosti ove kuće bili ljudi iz elite ondašnjeg glumišta Milan Srdoč, Branka Veselinović, Sima Janićijević, Aca Gavrić... Novinar i pisac Dušan Savković svraćao je ovde baš kao i šahovski velemajstor Svetozar Gligorić... Dragi gosti bili su i Mira Stupica, Miodrag Petrović Čkalja, Jelena Žigon, Aljoša Vučković...

Spomen-ploča na ulazu u zdanje govori o nekim velikanima srpske varoške kulturne scene, a obnovljena kuća nastavlja da čuva sjaj prošlosti.

Marija Cvetić, Milorad Gavrilović, Žanka Stokić



STANARI I VELIKANI

IMENA starih beogradskih umetnika koji su živeli u ovoj kući čine čudnovat spisak, kao iz udžbenika. Tu su naređane veličine glumišta, ali ne samo onih kojima daske život znače.

Tako su u ovoj kući živeli glumcu Miloš i Marija Cvetić, Milka Grgurova, Emilija Popović, Pera Dobrinović, Zorka Todosić, Žanka Stokić, Čiča Ilija Stanojević, Jovan Antonijević Đedo, kao i muzičar Dušan Janković, vajar Stamenko Đurđević i književnik Velimir Živojinović Masuka.


VINETU

STARE fotografije pripovedaju svoje priče nekim nemuštim jezikom, pa tako vidimo glumca Dušana Antonijevića, dedu naših sagovornica kao indijanskog poglavicu u kultnom filmu "Vinetu". Baka Dušanka Savković ovekovečena je u istorijskom spektaklu, a tu je i bezbroj portreta gradskih glumaca koji su bili poznati gradskoj javnosti uglavnom sa pozorišnih dasaka.

Dušan Antonijević