KULE Golubačkog grada koje kao da su izrasle iz krečnjačke litice izdaleka upozoravaju putnike da tu počinje Gvozdena kapija Podunavlja - Đerdapska klisura. Danas u pogledu na ulaz klisure i njenog visokog stražara među stenama gde su se gnezdili golubovi uživaju mnogobrojni turisti koji dolaze da provedu vreme na lepo uređenom platou podgrađa s kafeterijom, muzejom i šetnim stazama.

U davnoj prošlosti tu su logorovali karavani i sretali se trgovci istoka i zapada, a u ratu su škripale opsadne sprave napadača, a sa zidina i fijukale strele branilaca, o čemu svedoče hiljade njihovih metalnih vrhova koji su ovde pronađeni.

Dok se ne okonča potpuna rekonstrukcija grada sa vrtoglavim zidinama i kulama na strmim i nepristupačnim liticama, turisti mogu da im se dive iz podnožja. Oni zabacuju glave da bi sagledali kruništa koja dodiruju nebo diveći se graditeljskoj veštini i tajnama starih neimara, čije se remek-delo sporo obnovlja čak i savremenim tehnologijama.

Arheološki nalazi iz tla grada pokazuju da su ljudi na ovom mestu živeli i zbog njega umirali još od gvozdenog doba. Prvo utvrđenje napravili su Rimljani, da kontrolišu put koji je u liticu klisure usekao imperator Trajan, osvajač Dakije. Tad je Dunav bio mnogo niži, jer nije bilo brane hidroelektrane koja je kod Golupca usporila veliku reku koja sad pre ulaska u klisuru izgleda kao jezero šire od šest kilometara.

Golubački grad držali su i Romeji, Vizantinci, što se vidi po karakerističnom zidanju kombinacijom opeke i kamena na zgradi koju su mnogi kasnije Turci koristili kao hamam. Dugo je u nauci vladala nedoumica ko je izgradio moćnu tvrđavu kakvu danas poznajemo. Tek tokom rekonstrukcija otkrivena je dvorska pravoslavna crkva u jednoj od glavnih kula, što je pokazalo da je graditelj bio neki od srednjovekovnih srpskih vladara. Između tvrđave i ogromne stene Babakaj u matici reke tad je bio rastegnut ogroman lanac, tako da je Golubački grad kontrolisao i kopneni i vodeni saobraćaj. Zato je grad ključar Gvozdene kapije na granici s Ugarskom često bio cilj njihovih opsada i preotimanja, a kad su se na sceni pojavila osmanlijska vojska ni ona nije žalila žrtve da zauzme grad.

Od proterivanje Turaka iz Srbije do pre nekoliko godina Golubački grad je bio arheološki vrlo slabo istražen i turistički potpuno neuređen, a za samo dve godine od otvaranja uređenog podgrađa postao je vrhunska atrakcija koja je prošle godine privukla više od 60.000 posetilaca. Mnogi od njih penju se i do obližnjeg vidikovca naspram divovskog akustičnog amfiteatra starog kamenoloma koji je neotkrivena atrakcija.

Do tvrđave se može doći automobilom ili biciklom po Đerdapskoj magistrali, ali je najlepši stari pešački put, nekada dobro uređena i obeležena turistička staza koja vodi preko golubačkih podunavskih bregova s divnim vidicima, od kojih je najlepši onaj s dominantnog vrha Velika čuka na “dunavsko more” kod Golupca, tvrđavu i srpsku i rumunsku obalu na ulazu u klisuru.

Ova šetačka staza počinje u naselju Dedina na izlazu iz živopisnog gradića Golupca, ali, nažalost, nije puna posetilaca jer su stara turistička signalizacija i markacije propale i neophodno ih je obnoviti, a goste odvraćaju i psi iz dedinskih dvorišta, koje vlasnici drže van ograde.


REČNI KRUZERI

PRVI veliki rečni kruzer sa gostima iz inostranstva doplovio je za Vaskrs do pristaništa kod Golubačke tvrđave, čime se ta srednjovekovna građevina prvi put svrstala u međunarodne turističke destinacije. Na brodu “River Beatris” američke kompanije koji je 8. aprila pristao kod Golubačke tvrđave bilo je oko 100 turista.

Zabranjeno preuzimanje fotografija bez saglasnosti redakcije "Večernjih Novosti"