NAJZNAČAJNIJE skulpture iz dvorske kolekcije izložene su u Belom dvoru na Dedinju. Izložbu "Vajanje kroz vreme: Evropska skulptura sa Kraljevskog dvora" otvorili su u utorak veče prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević i njegova supruga Katarina. Dragulj ove izložbe predstavlja jedino sačuvano delo kraljice Marije Karađorđević, statua "Vitez u kontemplaciji".

Autor izložbe Vidak Orlović izabrao je najvrednija dela iz dvorske kolekcije, od antičkog perioda do 20. veka. U njoj se nalaze i radovi Ivana Meštrovića, kopije Lisipovih skulptura, dela poznatih francuskih vajara: Ogistena Pažua, Kloda Mišela poznatijeg kao Klodion, Žan-Batista Karpoa i Emanuela Fremijea, kao i značajna dela danas još uvek nepoznatih autora koja nam približavaju vreme u kom su nastala.

PROČITAJTE JOŠ - Beli dvor državi, a ne Karađorđevićima

- Umetnička zbirka Dvorskog kompleksa, koju je zasnovao moj deda, svedoči i o razvoju nekih od najuticajnijih stilova u istoriji vajarstva - istakao je Karađorđević.

Kraljica Marija bila je pasionirani zaljubljenik u automobile i umetnost, naročito vajarstvo. Malo je poznato da je "Slamnata kuća", prvi objekat sagrađen na prostoru Dvorskog kompleksa na Dedinju iz kog je kralj Aleksandar posmatrao gradnju, bila kraljičin atelje. Vajarka Iva Despić Simonović bila je mentorka kraljice Marije koja se, prema sačuvanoj dokumentaciji, najviše bavila vajanjem portreta i autoportreta.

PROČITAJTE JOŠ - Kralj Petar Prvi Karađorđević nam doneo slobodu i pobedu


- Pretpostavlja se da jedini sačuvani vajarski rad kraljice Marije simbolički prikazuje kralja Aleksandra - objašnjava Orlović. - Delo zrači kraljičinim emocijama koje su oblikovane smrću muža, kao i sve težom političkom i ekonomskom situacijom u zemlji. Postoje podaci da je bila izlivena identična skulptura u većim dimenzijama, koja je predstavljala svojevrstan spomenik kraljice svom preminulom suprugu, ali je nestala posle Drugog svetskog rata zajedno sa ostalim vajarskim radovima kraljice Marije.

Foto I. Marinković

Na izložbi je prikazana "Sfinga" Ivana Meštrovića, replika skulpture nastale 1909. godine za Vidovdanski hram, koja je sa kolonadom karijatida trebalo da predstavlja pozadinu ulazne dvorane. Monumentalnu mermernu "Sfingu" od Meštrovića je poručio kralj Aleksandar krajem 1933. godine.

- Postavljanjem čuvara hrama integralnog jugoslovenstva na prostor kraljevskog kompleksa, iznad bazena, blizu još jedne Meštrovićeve skulpture - gorostasnog bronzanog "Miloša Obilića" - kao da je pokušano da se stane na put snažnim razjedinjujućim silama jugoslovenskog nacionalizma - navodi Orlović. - Očigledno impresioniran ovim delom, kralj Aleksandar je od Meštrovića otkupio ovu minijaturnu bronzanu verziju "Sfinge" koja je postavljena u kraljev kabinet gde i danas stoji.


GROFICA DI BARI

NA izložbi je prikazana i porcelanska portretna bista madam Di Bari, druge uticajne ljubavnice Luja XV, delo francuskog dvorskog vajara Ogistena Pažua, veoma slavljenog za vreme svog života. Grofica Di Bari je od Pažua naručila još četiri verzije ove portretne biste, dok je peta "drugačija od ostalih po stavu i frizuri, izrađena u belom mermeru", izložena u Luvru 1773. godine, proglašena za remek-delo.