KRALj Petar Prvi Karađorđević, unuk vožda Karađorđa, sin kneza Aleksandra i zet knjaza (kasnije kralja) Nikole Prvog Petrovića Njegoša, ostavio je dubok trag u novijoj srpskoj istoriji, ali tek nedavno je iz štampe izašla prva ilustrovana monografija o njemu. Knjiga "Petar Prvi - Kralj Oslobodilac" Dušana M. Bapca, objavljena u "Evro buku", koja predstavlja političko-istorijsku analizu okolnosti koje su pratile život i vladavinu ovog monarha, biće promovisana danas, 24. juna od 18 časova u Skupštini grada Beograda.

Oslanjajući se na pouzdanu arhivsku građu i, pre svega, na objektivno sagledavanje istorijskog konteksta, autor nam pruža sliku o Petrovom detinjstvu i mladosti, školovanju, životu u emigraciji, duhovnim težnjama, političkim shvatanjima.

- Kralj Petar Prvi Karađorđević je jedna od najsvetlijih i najistaknutijih ličnosti srpske istorije, zbog toga što je oslobodio Staru Srbiju i Kosovo, zbog svoje demokratičnosti, bezuslovnog poštovanja Ustava, posvećenosti naciji i lične skromnosti - objašnjava Babac, za "Novosti". - Postići sve ovo, u Srbiji, nije bilo jednostavno nikada.

Pročitajte još - TV KRITIKA: "Kralj Petar Prvi" - razistorijski šok

Babac kaže da će oni koji svoje znanje savremene nacionalne istorije baziraju na udžbenicima istorije i internetu pronaći i dosta novih činjenica:

- Ova knjiga predstavlja sintezu dostupnih izvora, praćenu sa više od 300 ilustracija, fotografija, dokumenata i predmeta. Fotografije iz epohe, mahom nepoznate javnosti, predstavljaju istorijski izvor prvog reda - uveren je autor.

Vladavina kralja Petra često se posmatra kao zlatno vreme prosperiteta Srbije, iako to vreme važi za izuzetno turbulentno: od 1903. do 1914. godine u Srbiji se promenilo čak 18 vlada.


- Za kralja Petra Prvog kažu da je bio najpravdoljubiviji srpski vladar - govori Babac. - Njegova pravdoljubivost se ogleda, pre svega, u Proklamaciji koju je 25. juna 1903. novoizabrani kralj uputio narodu: "Ja hoću da budem istiniti ustavni kralj Srbije. Ustav i sve ustavne garantije za slobodu i prava narodna, te osnove pravilnog i sretnog razvitka i napretka narodnog i državnog života, za mene su svetinje, koje ću vazda najbrižljivije poštovati i čuvati." Novi kralj je izjavio da bi se, ukoliko srpski narod tako odluči, saglasio i sa ukidanjem monarhije i uspostavom republike. Bila je to izjava bez presedana u dotadašnjoj, ali i kasnijoj srpskoj istoriji.

Babac smatra da je kralj Petar Prvi bio demokrata, i mada je vladao pre više sto godina, njegov primer može biti veoma inspirativan i u današnje vreme.

IDEJA JUGOSLOVENSTVA - REKAO bih da je i kralj Petar bio zadojen idejama Ilirskog pokreta i jugoslovenstva. Sa ljudima sličnih gledišta je često dolazio u dodir i tokom svog života u izgnanstvu, međutim, njegova uloga u stvaranju Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca nije bila od značaja - kaže Babac. - Kralj Petar je 24. juna 1914. preneo svoja kraljevska ovlašćenja na prestolonaslednika Aleksandra, koji je tada postao regent. Od tog trenutka je kralj Petar bio više otac koji savetuje negoli monarh.

- Lična skromnost i poštovanje Ustava su vrednosti koje nikada ne bi smele da postanu demode - kaže Babac. - I pored lične skromnosti, koja se graničila sa asketizmom, kralj Petar Prvi nam je ostavio svoju zadužbinu, Crkvu Svetog Đorđa na Oplencu. I o zadužbinarstvu bi ovovremeni mogli nešto da nauče. Takođe, u vreme ratova, na prvoj liniji fronta su bili kralj, njegovi sinovi i braća.

Pročitajte još - SUSRET SA ISTORIJOM: Kralju Petru oreol neustrašivog borca

Kao prepoznatljivu osobenost kralja Petra Prvog, Babac ističe strpljenje:

- Bio je pretendent na presto punih 59 godina, što je najduži staž u Srbiji još od srednjeg veka. Zatim, kada se vratio u Srbiju, čekao je na svoju punu afirmaciju još gotovo deset godina, a zatim je došao Veliki rat. Ovu osobinu ističem jer ona savremenom čoveku u najvećoj meri nedostaje.

Babac zaključuje da je čitav život kralja Petra Prvog još od rane mladosti bio neprestana borba, puna uspona i padova, u kojima je on ispoljavao nesalomivu volju, od Francusko-pruskog rata, Bosanskohercegovačkog ustanka, pa sve do albanske golgote, koja je ujedno i njegova najveća pobeda i zaveštanje budućim pokolenjima.


ZAVERENICI

NA pitanje da li je kralj Petar Prvi bio u kontaktu sa zaverenicima koji su ubili poslednjeg vladara loze Obrenovića, Babac odgovara:

- Zaverenička grupa i njeno političko delovanje u Srbiji s početka 20. veka su u toj meri komplikovani da bi zahtevali posebnu knjigu da se rasvetli samo ta pojava.