U OKVIRU retrospektive dugometražnih ostvarenja Gorana Markovića, koju Kinoteka ovog meseca priređuje reditelju i scenaristi koji je obeležio jugoslovensku i srpsku kinematografiju, predstavljena je knjiga "Nacionalna klasa - igrani filmovi Gorana Markovića".

Reč je o prvoj knjizi u prestižnoj ediciji "Monografije", luksuznom izdanju koje je objavio Filmski centar Srbije. Priređivač knjige, vizuelna umetnica Maja Medić, na više od tri stotine strana, uz pomoć tri stotine ilustracija (crno- belih i kolornih fotografija, kako iz Markovićevih filmova, tako i prizora sa snimanja), stranica scenarija, nacrta/skica scenografa i kostimografa, kratkih tekstova..., sagledava impresivnu karijeru našeg velikog filmskog autora.

Tu su zastupljeni svi segmenti njegovog stvaralaštva, a knjiga počinje tekstom "Struktura paradoksa" Miroljuba Stojanovića, urednika izdavačke delatnosti FCS. O saradnji i prijateljstvu sa Markovićem pišu Rade Šerbedžija, Bogdan Diklić, Mira Furlan, Gordana Gadžić, Zoran Simjanović, Tanja Bošković, Lazar Ristovski, Snežana Nikšić, Branka Katić, Dimitrije Vojnov, Radoslav Vladić, Miloš Spasojević... Reč je o kratkim tekstovima, koji iz lične vizure ovih umetnika bacaju dragoceno svetlo na Markovićevo stvaralaštvo, njegovu ličnost, vreme i uslove u kojima su njegovi filmovi nastajali. Pri kraju monografije, glumac Sergej Trifunović u tekstu "Goran i ja" na vrlo emotivan i neposredan način objašnjava svoju fascinaciju Markovićem.

Hronološki, od "Specijalnog vaspitanja" iz 1977, do poslednjeg ostvarenja "Falsifikator" iz 2013, u potpuno filmskom "ambijentu" koji dočarava knjiga, vidimo dela reditelja koji je sarađivao sa legendarnim glumcima - od svojih roditelja, Olivere i Radeta Markovića, Bekima Fehmijua, Pavla Vuisića, do Danila Bate Stojkovića, Bore Todorovića, Dragana Gage Nikolića... Na početku svakog odeljka nalaze se tehnički podaci o filmu, kratki osvrt Markovića, i uvid "iza kulisa". Tu su i zanimljive, anegdotske izjave njegovih saradnika - Ljubiše Samardžića, Miljena Kreke Kljakovića, Slavka Štimca, Vojislava Brajovića, Dragana Petrovića Peleta...

Zoran Radmilović i Olivera Marković


KAO KRAJ

- KAD sam video kolika je knjiga o meni stvorena, pomislio sam da je kraj. Ima tu puno lepih reči vrednih ljudi, i svi treba da znaju da sam režirao pišući. Pisao sam mnogo scenarija i tako unapred priređivao ono što će se desiti pred kamerom - istakao je Marković, koji je u uvodnom tekstu dao odlomak iz svoje knjige "Češka škola ne postoji", u kom se osvrće na početke i svoj prvi amaterski film "Pustite me da prođem".