Trezor pun narodnog pamćenja

D.Bt.

27. 02. 2014. u 21:12

Svečano obeležavanje dana NBS i Nacionalnog dana knjige brojnim programima. Zbirka srednjovekovnih rukopisa dobila obnovljen, trajan i siguran dom

POSLE više od 40 godina, otkako je izdanje Narodne biblioteke Srbije na Vračarskom platou otvoreno, obavljena je kompletna rekonstrukcija i opremanje Trezora. Dragocena zbirka srednjovekovnih rukopisa tako je dobila obnovljen, trajan i siguran dom, u skladu sa najvišim međunarodnim standardima. Trezor će svečano biti otvoren u petak, na Dan NBS, koji je od prošle godine i Nacionalni dan knjige.

O značaju rekonstrukcije Trezora, na konferenciji za štampu govorili su Svetlana Jančić, v. d. upravnika Biblioteke, Dejan Ristić, državni sekretar za kulturu, prof. dr Tatjana Subotić Golubović, načelnik Odeljenja za arheografiju i mr Milisav Vulović, načelnik Odeljenja za tehničko-bezbednosne poslove.

Za protekle četiri decenije mesto gde se čuvaju najveće pisane dragocenosti srpske kulture bilo je bez klimatizacije i ventilacije, bez mogućnosti merenja temperature i vlažnosti vazduha, što je neophodno za očuvanje retke bibliotečke građe; nije bilo stabilnog protivpožarnog sistema, podne i zidne obloge sačinjene su od neodgovarajućeg materijala, nije postojao sistem video-nadzora, a bila su vidljiva oštećenja polica i ormana. Sada je sve to, zahvaljujući sredstvima koja su obezbedili Ministarstvo kulture i NBS, dovedeno na najviši mogući nivo, tako da Trezor predstavlja potpuno izdvojenu jedinicu u odnosu na zdanje Biblioteke, neku vrstu modernog bunkera, koji u slučaju bilo kakve havarije omogućava potpunu zaštitu dragocene građe.

NAGRADE CENTRALNA svečanost biće održana u petak u 11 sati u amfiteatru Narodne biblioteke Srbije. Tom prilikom, predsednik Republike Tomislav Nikolić obratiće se prisutnima i svečano uručiti nagradu „Janko Šafarik“ za bibliotekarstvo, kao i nagradu za najbolju knjigu u javnim bibliotekama Srbije za prošlu godinu.

U Trezoru se čuva 737 jedinica sa statusom kulturnog dobra od izuzetnog značaja, i to 578 rukopisnih i 159 starih štampanih knjiga i fragmenata. Zbirka stare i retke knjige oštećena je u Prvom, a gotovo u potpunosti stradala u Drugom svetskom ratu. Zbirka sadrži listove koji su ispisivali neki od najboljih srpskih pisara, dela originalne i prevodne srednjovekovne književnosti, među kojima i autografe, sjajnu iluminaciju koja pripada različitim umetničkim stilovima i izobilje materijala za proučavanje razvoja srpskog književnog i govornog jezika kroz vekove.

Među rukopisima, posebnu kulturnoistorijsku vrednost imaju „Beogradski parimejnik“ (prva četvrtina 13. veka), „Brankov minej“ (nastao od druge četvrtine 13, do druge četvrtine 14. veka), „Zbornik popa Dragolja“ (treća četvrtina 13. veka), „Zbornika taha monaha Marka“ iz 1370/75 sa najstarijim sačuvanim prepisom Teodosijevog „Žitija Svetog Save“. Tu su i „Prizrenski rukopis Dušanovog zakonodavstva“ (1515/25), „Dovoljsko četvorojevanđelje“ (druga polovina 16. veka), „Ivićevo četvorojevanđele“ (1570), račanski „Arhijerejski činovnik“ (nastao uoči Velike seobe Srba)...

Odeljenje za arheografiju, koje brine o Trezoru, u svojoj Fototeci čuva rukopisnu građu iz celog sveta snimljenu na 5.432 mikrofilma, 78.444 fotografije i 514 kompakt-diskova koji su na raspolaganju istraživačima književne prošlosti.

Povodom Nacionalnog dana knjige, Eurobank i Fondacija Ana i Vlade Divac, poklonili su 2.000 dečjih knjiga za 20 najsiromašnijih biblioteka širom Srbije, a u okviru dugoročnog projekta „Veliko srce“. O značaju ovog dara u četvrtak su govorili Svetlana Jančić, Dejan Ristić, Ana Divac i Nataša Strugarević, dok je LJubivoje Ršumović naizmenično sa simpatičnim mališanima iz vrtića „Duga“ kazivao svoje pesme, od kojih jedna počinje stihom „LJudi više ne žive u brizi/Ko nema u glavi ima u knjizi“.

VUKOVA “PJESMARICA“

U SPECIJALNOJ komori Narodne biblioteke izložena su prva izdanja „Male prostonarodne slaveno-serbske pjesmarice“ i „Pismenice serbskoga jezika po govoru prostoga naroda“ Vuka Stefanovića Karadžića, a povodom 200-godišnjice od njihovog objavljivanja. U Biblioteci su u četvrtak održani druženje i kreativne radionice sa arheografima, konzervatorima, stručnjacima za digitalizaciju, održana su dva predavanja kao i koncert studenata FMU.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije