PETAR PIJANOVIĆ

(Beograd)

1. “VENECIJA”, Vladimir Pištalo (“Agora”)

2. “STILSKA PREPLITANjA”, Marko Nedić (“Službeni glasnik”)

3. “KULTURNA IDEOLOGIJA ISIDORE SEKULIĆ”, Milan Radulović (Institut za književnost i umetnost)

4. “POETIKA BAJKE GROZDANE OLUJIĆ”, Zorana Opačić (SKZ, Učiteljski fakultet)

5. “RAIČKOVIĆ”, Dragan Hamović (NB “Stefan Prvovenčani”)


Pištalo u Prustovom duhu gradi postmodernu priču o uzbudljivom traganju za vremenom i identitetom junaka poistovećenog sa stvarnim i karnevalskim licima Venecije. Razložna i analitična knjiga M. Nedića na nov način osvetljava poznate, kao što iznova otkriva manje poznate pisce, dajući i jednima i drugima pravo mesto u istoriji srpske proze. Radulović ubedljivo pokazuje u čemu je Isidorin doprinos razvoju duhovnog života u Srba. Takođe obrazlaže po čemu su njen život i delo, nalazeći se u punom skladu, mogući obrazac srpske kulture. Dobro postavljenom metodologijom, teorijskim utemeljenjem autorske bajke i pouzdanim tumačenjem žanrovski raznovrsnog Grozdaninog opusa, Z. Opačić je dala lep prilog našoj nauci o književnosti. Kroz sintezu, dobro promišljenu i uverljivu interpretaciju, Hamović otkriva čime je Raičković doprineo obnovi moderne naše poezije i zaslužio visoko mesto u srpskom pesništvu druge polovine DžDž veka.


MILOŠ PETROVIĆ

(Kruševac)

1. “IVO ANDRIĆ, MOST I ŽRTVA”, Jovan Delić (“Pravoslavna reč”, Muzej grada Beograda)

2. “SKERLIĆEV KRITIČKI DUH”, Miroslav Egerić (Matica srpska)

3. “SANOPSIS VODE”, Radomir Andrić (“Šumadijske metafore”)

4. “PROLAZNA KUĆA”, Srba Ignjatović (“Beoštampa”)

5. “JEDINO VETAR”, Dejan Aleksić (“Imam ideju”)


Delić nas je, primenjujući i bogateći teorijski pristup, uveo u tajne Andrićevog dela, poštujući prethodne proučavaoce, posebno Ivu Tartalju. To je knjiga bez koje se više ne može! Svoje proučavanje srpske književne kritike Egerić je krunisao knjigom o Skerliću. Novo sagledavanje rada našeg “sinonima kritike” neophodna je potreba srpske književnosti i “dug dinamičnim dimenzijama” Skerlićeve ličnosti i dela. Stub knjige R. Andrića je misao da je pesnički rad nedovršiv, da je u stalnim krizama koje pokreću žudnju nepoznatog, novih krajeva i ljudi. Gradnja rodne kuće i suvišnost poslednjeg crepa na kućnom krovu svetluca u Andrićevim pesmama kao esencijalna nedovršivost. Narativna jezgra u “Prolaznoj kući” nepretenciozno meditativno su utemeljena, sa znakovnom i značenjskom ozbiljnošću, sa kritičkim nabojem, ali nad posmatranjem ljudi i zbivanja u prolaznoj kući uvek stoji dobronaravni smešak. Aleksić nas vodi u rasvetljavanje egzistencije, naročito u graničnim situacijama. Za razliku od Rakitića, on je poverovao da je svet naš dom, ali on “počinje sa druge strane našeg znanja”.


TIJANA SPASIĆ

(Beograd)

1. “SASVIM SKROMNI DAROVI”, Uglješa Šajtinac (“Arhipelag”)

2. “ULAZ U RAJ ILI KRAJ ISTORIJE” Raša Todosijević (LOM)

3. “BREMASONI”, Mirjana Đurđević (“Laguna”)

4. “BUNAR TEŠKIH REČI”, Jelena Lengold (“Arhipelag”)

5. “BERNARDIJEVA SOBA”, Slobodan Tišma (Kulturni centar Novi Sad)


Delo Uglješe Šajtinca je savremeni epistolarni roman čiji kvaliteti leže koliko u prečišćenoj jednostavnosti izraza, toliko i u autorovom daru da - balansirajući između sentimentalnosti i ironije - ubedljivo ispriča priču o bliskosti. Knjigu proznih zapisa “Ulaz u raj” odlikuje nesvakidašnje jezičko umeće, kao i ironija i sarkazam na račun života u savremenoj Srbiji, upereni u prvom redu protiv licemerne crkve i mediokritetske elite koje spretno obmanjuju siromašne i obespravljene građane. Roman M. Đurđević još jednom stavlja u fokus međuratni Beograd sa svojim liberalnim duhom i građanskim vrednostima, ovaj put kroz duhovitu priču o samoproglašenoj ženskoj masonskoj loži. “Bernardijeva soba” je meditativni roman albaharijevskog tipa, baziran na razvijanju nekoliko osnovnih lajtmotiva oko kojih pripovedanje opsesivno kruži, u kom autor ispisuje neke od svojih najboljih stranica. Kroz postupak obeležen humorom, ironijom i paradoksom, pesničko “ja” u “Bunaru” upušta se u katkad duhovito katkad brutalno iskreno preispitivanje ljubavnih i porodičnih odnosa, sveprisutnog straha od smrti, ali i neuništivog egoizma, erotičnosti i radosti života.


ZORAN M. MANDIĆ

(Beograd)

1. “SEVERCI”, Miroslav Lukić (KOV)

2. “VELIKA ISPROĆUŠA”, Aleksandar Lukić (Zavetine - Mobarov institut)

3. “PRIRUČNIK ZA POBUNU VERUJUĆIH”, Milan R. Simić (“Šumadijske metafore”)

4. “NEBESNIK”, Miloš Janković (“Beoštampa”)

5. “PROLAZNA KUĆA”, Srba Ignjatović (“Beoštampa”)


Opredeljujući se za ove predloge imao sam na umu metaforu koja nas uči da je savremena srpska književnost, kao i ostale u svetu, “prolazna kuća”, u kojoj je teško naći svoje književno mesto kada se vrtovi književnosti zagađuju “kiselim kišama” smešnih protežiranja i nagrađivanja od strane ružnih književnih političara. Miroslav i Aleksandar Lukić u svojim romanima brane granice jednog posrnulog žanra. U toj akciji oni sažimaju građu za renovirani pogled stvarnosti na prošlost i sve rezonance njenih priča koje se ulivaju iz jedne Srbije u drugu. Braća Lukić su verujući pobunjenici kojima je u književnim operacijama makar na mah blizak M. R. Simić sa svojim esejima. Pesnički nebesnik M. Jankovića je, takođe, snažan, moralan i emocionalan jav za podizanje pogleda i tela književnosti iz smeća njenih postmodernističkih turbulencija. Fragmenti iz proznog kataloga esejmorfnih zapažanja S. Ignjatovića samo su dopuna priče po kojoj književnost nije hotel za iznajmljivanje soba jadnim pisarima, a još manje prolazna soba u kojoj oni navodno ostavljaju nekakvo blago.