GRAD SRUŠEN U ZEMLJOTRESU PRETVOREN U UMETNIČKO ČUDO: Na Siciliji se krije jedno od najneobičnijih mesta u Italiji

NA zapadu Sicilije nalazi se grad koji ne liči ni na jedno drugo mesto u Italiji. Ogromne skulpture, neobične betonske građevine, muzeji i umetničke instalacije ispunjavaju ulice Gibeline, grada koji je posle razornog zemljotresa iz 1968. godine ponovo izgrađen uz pomoć vodećih italijanskih umetnika i arhitekata.

FABRIZIO ROBBA / Alamy / Profimedia

Gibelina je 2026. godine postala prva italijanska prestonica savremene umetnosti. Tokom cele godine u gradu se održavaju izložbe, predstave, festivali i umetničke rezidencije, a neki objekti koji su decenijama bili zatvoreni prvi put su otvoreni za javnost.

Grad nestao u zemljotresu

Razorni zemljotres pogodio je dolinu Beliče 1968. godine, usmrtivši više od 300 ljudi i ostavivši desetine hiljada stanovnika bez domova.

Stara Gibelina bila je gotovo potpuno uništena, pa je novo naselje izgrađeno nekoliko kilometara dalje. Tadašnji gradonačelnik Ludoviko Korao verovao je da grad ne treba samo obnoviti, već mu kroz umetnost vratiti identitet i nadu. Pozvao je poznate arhitekte, vajare i slikare da učestvuju u stvaranju nove Gibeline.

Rezultat je grad u kojem se stambeni blokovi smenjuju sa ogromnim skulpturama, neobičnim trgovima i eksperimentalnim građevinama od betona, čelika i kamena.

Na ulazu u Gibelinu posetioce dočekuje ogromna metalna zvezda, delo sicilijanskog vajara Pjetra Konsagre. Ona se nadvija nad putem i predstavlja simbol ulaska u dolinu Beliče.

Ruševine prekrivene betonom

Jedno od najpoznatijih dela nalazi se na mestu stare Gibeline.

Italijanski umetnik Alberto Buri prekrio je ruševine grada velikim belim betonskim blokovima, ostavljajući između njih uske prolaze koji prate nekadašnje ulice i uličice.

Ovo monumentalno delo poznato je kao Veliki kreto ili Kreto di Buri. Iz daljine podseća na ogromnu ispucalu površinu koja prekriva sicilijanske brežuljke, dok posetioci mogu da hodaju prolazima ispod kojih su ostali delovi uništenog grada. Buri je projekat započeo osamdesetih godina, a delo je u potpunosti završeno 2015.

Više hiljada umetničkih dela u malom gradu

Gibelina i okolna dolina danas imaju više od 5.000 umetničkih dela, iako u samom gradu živi svega nekoliko hiljada stanovnika.

Zbog tako neobičnog kulturnog nasleđa izabrana je za prvu italijansku prestonicu savremene umetnosti. Program pod nazivom „Donesi mi budućnost“ povezuje sećanje na zemljotres, savremenu umetnost i pokušaj da se gradskim prostorima vrati svakodnevni život.

Među neobičnim zdanjima nalazi se i Teatar di Konsagra, masivna talasasta konstrukcija sa ogromnim ovalnim otvorima i ulicom koja prolazi kroz sredinu.

Zgrada je decenijama ostala nedovršena, bez pozornice i sedišta, ali je u okviru programa za 2026. otvorena kao izložbeni prostor.

Grad kao galerija – ali i mesto za život

Gibelina se često opisuje kao muzej na otvorenom, ali umetnici koji vode ovogodišnji program naglašavaju da je pre svega reč o stvarnom gradu u kojem ljudi žive.

Veliki trgovi i monumentalne građevine nisu uvek uspeli da postanu mesta okupljanja kakva su arhitekte zamislile. Zbog toga je jedan od ciljeva programa da izložbama, koncertima i drugim događajima oživi prostore koji su godinama bili prazni.

Fondacija Orestijadi, koju je osnovao Ludoviko Korao, i danas ima važnu ulogu u kulturnom životu Gibeline. Svakog leta organizuje međunarodni festival pozorišta, muzike i vizuelnih umetnosti.

Ponovo oživljava i obližnji grad duhova

Nedaleko od Gibeline nalazi se Pogoreale Vekija, grad napušten posle zemljotresa 1968. godine.

Njegove ulice, palate i kuće ostale su decenijama zamrznute u vremenu. Posle velikog projekta obnove, istorijski deo Pogorealea ponovo je otvoren za posetioce 2026. godine, 58 godina nakon katastrofe.

U obnovljenoj plemićkoj kući otvoren je multimedijalni muzej, u kojem su stare fotografije pronađene u ruševinama pretvorene u animirane prikaze svakodnevnog života pre zemljotresa.

Plan lokalnih vlasti je da se još napuštenih zgrada pretvori u kulturne prostore, kako bi turizam doneo nova radna mesta i podstakao mlade da ostanu u ovom delu Sicilije.

Gibelina je tako postala primer grada koji tragediju nije pokušao da zaboravi. Umesto toga, ruševine, sećanja i umetnost pretvoreni su u temelj novog identiteta.

(nationalgeographic.com/fondazioneorestiadi.it)

Zabranjeno je preuzimanje, prenošenje, kopiranje i objavljivanje ovog teksta, u celosti ili delimično, uključujući prilagođene prevode i prerade, bez jasnog navođenja izvora uz aktivan link ka sajtu www.novosti.rs

Preporučujemo

Turizam

0 1

HIT VELNES TRENDOVI: Ljudi sada plaćaju da se zakopaju u pesak, kupaju u pivu i vežbaju sa kozama

03. 08. 2026. u 13:36

Turizam

0 1

NAJBOLjE DESTINACIJA ZA SOLO PUTNIKE: Jedna zemlja je na vrhu liste, a na spisku se nalazi i Beograd

04. 08. 2026. u 07:00

Turizam

0 14

ZABORAVITE SANTORINI I MIKONOS: Pet grčkih ostrva koja su lepša, mirnija i jeftinija

04. 08. 2026. u 09:00

Turizam

0 4

PAKUJETE SE ZA ODMOR? Ovo je spisak stvari koje ne smete da zaboravite

04. 08. 2026. u 11:00

Svet

Ruska vojska ima novog neprijatelja: Crno more postaje dom za smrtonosnu "mesožderku"

2026-08-12 17:57:00

Svet

Medvedev: Rusija ima pravo da zapleni strani brod koji nosi teret u interesu Kijeva

2026-08-12 13:47:00

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije