TEMELJ SRPSKE VOJVODINE: Pre 174 godine, u Sremskim Karlovcima, naši preci održali Majsku skupštinu, nezadovoljni položajem u Ugarskoj

J. SIMIĆ

17. 05. 2022. u 10:14

SVEČANOM akademijom i uručenjem nagrada najuspešnijim ličnostima u oblasti nauke i umetnosti sinoć je u velelepnom zdanju Pokrajinske vlade u Novom Sadu obeležena 174. godišnjica Majske skupštine, koja je od 1. do 3. maja (od 13. do 15. maja po novom kalendaru) 1848. godine održana u Sremskim Karlovcima. Reč je o izuzetno važnom istorijskom događaju kada su se Srbi u revolucionarno uzavreloj Evropi, nezadovoljni negiranjem njihovog identiteta, jezika i pisma u Ugarskoj, odvažili da proglase Srpsku Vojvodinu.

ТЕМЕЉ СРПСКЕ ВОЈВОДИНЕ: Пре 174 године, у Сремским Карловцима, наши преци одржали Мајску скупштину, незадовољни положајем у Угарској

Majska skupština na platnu Pavla Simića / Foto Muzej Vojvodine

Za srpskog vojvodu izabrali su graničarskog pukovnika Stevana Šupljikca, Karlovačku mitropoliju uzdigli su na presto patrijaršije, a mitropolita karlovačkog Josifa Rajačića proglasili srpskim patrijarhaom. Odluke Majske skupštine, oduševljeno su prihvaćene od celog srpskog naroda i postale su temelj političke borbe Srba u Austrijskom carstvu.

Proglašena autonomna oblast obuhvatala je Srem, Vojnu granicu u Sremu, Baranju i Bačku s bečejskim i šajkaškim okruzima (takođe deo Granice) i Banat sa Vojnom granicom i kikindskim okrugom. Austrijska (i ugarska) vlada proglasile su odluke Majske skupštine nezakonitim. Viševekovna težnja krunisana je sedam decenija docnije prisajedinjenjem Kraljevini Srbiji - Srema, Bačke, Baranje i Banata, 25. novembra 1918. godine na Velikoj narodnoj skupštini u Novom Sadu.

U prvim danima revolucionarnog pokreta 1848. godine, a verujući da se stvara demokratska Ugarska kao zajednica ravnopravnih naroda, Srbi su se našli pod istim zastavama sa Mađarima. Ubrzo je, međutim, došlo do razlaza jer ugarski predstavnici sa Lajošem Košutom na čelu nisu želeli Srbima da garantuju pravo na isticanje sopstvene nacionalnosti kao ni srpskog jezika i ćirilice. Košut je rekao da "pod svetom krunom mađarskom" ne može da prizna nijednu drugu nacionalnost osim - mađarske.

Na ove revolucionarne dane pre 174 godine podsetio je sinoć predsednik Pokrajinske vlade Igor Mirović, a potom je laureatima uručio najviša priznanja današnje AP Vojvodine.

Priznanje u oblasti nauke "Milutin Milanković" za 2021. godinu dobio je Momir Mikov, doktor medicinskih nauka, specijalista kliničke farmakologije i profesor Medicinskog fakulteta u Novom Sadu, dok je u oblasti umetnosti nagradu "Pavle Paja Jovanović" dobila glumica Gordana Đurđević Dimić, prvakinja Srpskog narodnog pozorišta i višestruko nagrađivana protagonistkinja brojnih pozorišnih predstava, filmova i televizijskih serija.

SVEDOČANSTVO I SIMIĆEVO PLATNO

ČUVENU sliku "Srpska narodna skupština 1848. godine" koja predstavlja jedino vizuelno svedočanstvo o tom istorijskom događaju, novosadski umetnik Pavle Simić (1818-1876) naslikao je 1848/1849. Reč je o ulju na platnu dimenzija 88 sa 115,5 centimetara. U središtu Simićeve kompozicije je novoizabrani patrijarh Rajačić koji u levoj ruci drži originalne carske privilegije austrijskog cara Leopolda Prvog. Tim privilegijama bila su zagarantovana prava Srba u Habzburškoj monarhiji. Sa leve patrijarhove strane je nacionalna trobojka, a sa desne su carska i mađarska zastava.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)

LJUDI NEISTINE DOŽIVLJAVAJU KAO STVARNOST Nemci kritikuju Šolca: Ume li on da razgovara?