Čak 60 godina nakon prvih stručnih poduhvata na restauraciji i konzervaciji manastirskog kompleksa Drenča kraj Aleksandrovca, ova izuzetna tvorevina ponovo živi punom duhovnošću. Koliko su poduhvati arheoloških i arhitektonskih znalaca bili brižni i značajni, najsrećnije svedoči nedavno objavljena monografija "Manastir Drenča - od ruševine do hrama", promovisana u Muzeju vinarstva i vinogradarstva u Župi.

A Drenča, sa obnovljenom crkvom posvećenom Vavedenju Prosvete Bogorodice vredela je ovih istorijskih napora. Jedinstven projekat pokazuje kako jedan skoro porušeni kompleks može da opet zaživi u nekadašnjem sjaju, poručuju autori monografije arheolog Gordana Gavrić i prof. dr Mirko Kovačević.

Prof. dr Mirko Kovačević, jedan od najvećih poznavalaca arhitekture u nas, napominje da još uvek radi na istraživanju bliskih veza između Drenče i Hilandara.

- Hilandar je svakako bio uzor barem delu moravske škole, tačnije spomenika nastalih u vreme kneza Lazara i despota Stefana - rekao je, između ostalog, profesor Kovačević na promociji koju su upriličili Zavod za zaštitu spomenika iz Kraljeva i Odbor za obnovu manastira Drenča.

- Konzervatorsko-restauratorski radovi u Drenči započinju davne 1952. godine, po projektu arhitekte Branislava Vulovića, da bi se nastavili 1967. i 1971. godine - zapisano je u jednoj od popularnih publikacija o manastiru.

Ovako je izgledao manastirski kompleks 2002. godine

Nakon dugogodišnjeg prekida, radovi na crkvi su intenzivirani i završeni u peridu od 2002. do 2005, po revidiranom projektu čiji je autor prof. dr Mirko Kovačević.


DOROTEJ I DANILO

Posetilac kompleksa danas može da sagleda istoriju manastira, čiji je ktitor monah Dorotej, treći hilandarski iguman, sa sinom, jeromonahom Danilom, potonjim pećkim patrijarhom Danilom Trećim. Najstariji pisani izvor koji pominje manastir je Žička povelja iz 1382, a pretpostavlja se da je vreme izgradnje između 1350. i 1355. godine. Nažalost,posle turskih osvajanja 1454. godine ovaj kompleks su skoro do temelja porušile Osmanlije.


OTKRIVENE GROBNICE I NEKROPOLE

ZAŠTITNA arheološka istraživanja manastirskog kompleksa 1983, 2002, 2005-2007, čiji je rukovodilac radova upravo bila Gordana Gavrić, pružila su dragocene podatke za sagledavanje života u Drenči. U crkvi je otkrivena ktitorska grobnica monaha Doroteja, a oko crkve srednjovekovna nekropola. Zapadno od hrama otkriveni su temeljni ostaci manastirskog konaka s kraja 14. i početka 15. veka. Pronađeni su i vredni fragmenti moravske keramike, kuhinjski i luksuzni, kao i fragment zoomorfnog izlivnika, koji je pravi raritet na prostoru naše zemlje. Pretpostavlja se da je mogao pripadati izuzetno luksuznoj kultnoj posudi akvamanila, koja se koristila u ritualnom obredu pranja ruku.