- Crnogorske jame bezdanice i posle sedam i više decenija skrivaju kosti onih koji su na pravdi Boga gurnuti od bratske ruke. Oplakuju ih njihove porodice i dalje bez nade da će uskoro izaći iz utrobe zemlje i biti pohranjene onako kako dolikuje - ljudski. Ali, država se pobrinula da počne sa “iskopavanjem” posmrtnih ostataka nemačkih vojnika koji su na prostoru Crne Gore poginuli u toku Drugog svetskog rata. Pretpostavlja se da ih je ubijeno oko 2.000.

Na Kapinom polju nadomak Nikšića pronađeni su ostaci oko 100 vojnika, za koje se sumnja da su pripadali zloglasnoj SS diviziji “Princ Eugen” koja je u Pivi počinila zločin, a potom se uputila ka Nikšiću.

Akciju iskopavanja obavljao je Narodni savez za brigu o nemačkim ratnim grobovima, po odobrenju crnogorskog ministarstva rada i socijalnog staranja, ovlašćen od Vlade Nemačke za tehničko sprovođenje sporazuma koji je parafiran 2011. Kosti nemačkih vojnika biće privremeno odložene na katoličkom groblju Lovrijenac u Baru, dok se ne odredi njihovo večno konačište. Najverovatnije će to biti groblje na severnom delu vojnog aerodroma Golubovci kod Podgorice (2. 600 metara kvadratnih) čiju izgradnju će finansirati Berlin.

- Civilizacijski je pohraniti ljudske kosti. Ove nemačke takođe treba iskopati i vratiti tamo odakle su došli. Nego, šta ćemo mi sa našim bratskim pogibijama i kostima koje čame u jamama i škripovima. Decenijama vape za smiraj, ali država ćuti - kaže za “Novosti” Đuro Krivokapić, istoričar, čovek koji se bavi otkrivanjem skrivene istorije.

PRVI PARASTOS Prvi parastos za oko 300 ljudi koji su stradali od bratske ruke, i to partizanske, početkom 1942. godine, i čije kosti trunu u Kotor jami, obavljen je iznad gornjepoljskog Vira kod Nikšića. Dole nisu samo kosti uglednih meštana, plemenskih prvaka, sveštenika, oficira kraljevske vojske, učitelja iz Gornjeg Polja, Nikšića, Golije, Pive, nego i bivše banjsko-vučedolske opštine i drugih krajeva Crne Gore. Ubijeni su jer su bili politički protivnici nove vlasti, zakleti kralju i otadžbini.

- Došao sam do podatka da je u Crnoj Gori više ljudi ubijeno za četiri godine Drugog svetskog rata (36.000), nego li za dva veka vojevanja protiv Turaka! U ratovima od Careva laza 1712. pa do 1912. i bitke na Skadru, poginulo je 24.450 Crnogoraca. Nažalost, za one četiri godine najviše ih je stradalo od bratske ruke. Samo u nekoliko nikšićkih jama završilo je odlukama prekod suda oko 700 viđenih ljudi, žena i nejači. To su dva ili tri crnogorska sela! Dragutin Perović, epski pesnik, takođe smatra da je došao čas da bratske kosti izađu iz jama i vrtača.

Nezadovoljni su i Pivljani gde još ima živih meštana koji pamte zlodela SS divizije “Princ Eugen”, koja je zverski ubila 1.094 stanovnika ovog kraja.

- Nikada se niko od nemačkih zvaničnika zbog toga nije javno izvinio ovom narodu - kaže za “Novosti”, istoričar Mile Cicmil. - Grob je oznaka civilizacije, ali u Crnoj Gori pravo na večno počivalište dobijaju i okupatori, ali ne i oni čije kosti su zbog drugačije ideologije od komunističke rasute na raznim stratištima do Slovenije.