TIK nad Bistrim potokom, što vijuga kroz selo Lunjevica, kod Gornjeg Milanovca, još stoji oronula kuća kraljice Drage Obrenović, devojačkog prezimena Lunjevica. Zdanje, o kom srpska država uopšte ne brine, a šira javnost o njemu zna malo, ili ništa. Vlasnik i "kustos" je baka Milunka Mijatović (83), a brigu o trošnom zdanju, jednoj od kovačnica slavne istorije, vode porodice njenih kćeri Slavice Mijatović Petković, Ljiljane Radišić i Mirele Marić. Predeo je to, još od poslednjih godina 18. stoleća zvan Gazdića imanje.

Oronulo zdanje u Lunjevici nije i rodna kuća kraljice Drage, jer ona više ne postoji. Draga je rođena 23. septembra 1864. u Gornjem Milanovcu, gde je otac Pantelija bio okružni načelnik, a mati Anđelija domaćica. Njenu rodnu kuću usred grada srušila je komunistička vlast sredinom prošlog veka, sa još nekoliko i napravila park, u kom je nedavno postavljen spomenik kraljici, rad akademskog vajara Nebojše Savovića Nesa.

- Ovu kuću u Lunjevici je od tadašnje Narodne banke Srbije kupio naš pradeda, major Pantelija Mijatović, Solunac, koji je dotad sa porodicom živeo u zaseoku Krušaci - priča Mirela Marić (60) koja decenijama traga za saznanjima o Dragi. - Banka je konfiskovala od pređašnjeg vlasnika zbog dugova. Još od 1969. se razmatra: hoće li biti pod zaštitom države? Kako onda, tako sada...! Sami, nemamo novca da sprečimo njeno propadanje. Mom ocu Čedomiru, umro je 2004, milanovačke opštinske garniture su govorile: "Ne poteži to pitanje"! Ali, doći će i to vreme, valjda...

Od Mijatovićevih, u toj kući prva je rođena Angelina, Čedomirova tetka. Kao relikvije porodica čuva starinsku sablju, novčanik, slike kuće iz 1900. godine. Tri godine pre ubistva Drage... Deo predmeta iz kuće, manastir Vraćevšnica je sačuvao u zlo vreme. Draga je često boravila u ovoj kući, i kao kraljica. Mijatovići i Lunjevica dobro pamte ta lepa vremena.

Pripovest o zavičajnom poreklu kraljice Drage neodvojiva je od one o njenom dedi po ocu, Nikoli Milićeviću Lunjevici (1767-1842). Kao ugledni trgovac, bio je finansijer oba srpska ustanka, Karađorđevog i Miloševog, te njihov vođa iz senke, tajni diplomata, koji je osmišljavao misije, ponekad sam bio "deputirac". Zato je kuća, iako kraljičina, istorijski značajnija kao dom njenog dede, u kom se kovala obnova srpske državnosti. Miloš i Nikola ne beže iz Srbije kao Karađorđe, nego "kroje" Drugi srpski ustanak. U vojnom smislu, trajao je tri meseca, do jula 1815. Nastavljen je i završen mudrošću, diplomatijom, pregovorima,...

UMRO RAZOČARAN PRVAK oba ustanka iz senke, Nikola Lunjevica, umro je nakon izgona knjaza Miloša iz Srbije razočaran "srpskim poslima" među ustanicima, nadasve pakošću klike Tome Vučića Perišića prema Obrenovićima. Iako neizmerna za Srbiju, Nikolina zasluga je skrajnuta, skoro do zaborava...

"Narod, koji ume da uvažava i ceni svoje velike zaslužne ljude, taj je narod i dostojan takvih velikana" - zapisao je davne 1902. Đorđe Vrbavac, biograf Nikole Lunjevice.

Dragina braća Nikodije i Nikola su s njom i kraljem Aleksandrom ubijeni u krvavom Majskom prevratu 1903. Njene sestre Hristina-Seja, Đina i Ana, u familiji od milošte zvana Vojka, koju je sama Draga zvala Cojo, preživele su taj masakr. Umrle su u Švajcarskoj. Ana-Vojka Lunjevica je 1975. jugoslovenskim vlastima ustupila dragocenu građu - važan deo prepiske knjaza Miloša i zbirku svojih zapisa, kasnije pretočenih u memoare, koji sadrže puno nepoznatih svedočanstava, pa i o državničkim zbivanjima u kući u Lunjevici.

PRVA SRPSKA PRIVATNA ŠKOLA!

OVA kuća je bila prva srpska privatna osnovna škola! Tu je školovan brat knjaza Miloša, Jevrem. Osnovao je 1807. Nikola Lunjevica. Sada, jedina je preostala od svih njegovih kuća. Angažovao je učitelja iz Osijeka, koji ga je kasnije pokrao, ali je dolijao - priča Mirela.

BESPLATAN PREVOZ

PREDSTAVNICI opštine Gornji Milanovac pozvali su građane da sutra, 23. aprila, prisustvuju centralnoj državnoj proslavi velikog jubileja - dva veka od podizanja Drugog srpskog ustanka u Takovu. Ujedno će toga dana biti obeleženi Dan Vojske Srbije i Dan opštine Gornji Milanovac.

Besplatni autobusi "Konvoj-travela" voziće građane sa gradskog trga u Gornjem Milanovcu sa polascima od 10.45, 11.00, 11.15 i 11.30, a povratak će uslediti po okončanju svečanosti u znamenitom mestu "Takovski grm" u Takovu.

U okviru proslave, kojoj će prisustvovati svi najviši zvaničnici biće održana i spektakularna vojna smotra sa preko 1.000 vojnika, i predate pukovske vojne zastave što je posebna čast koja se desila samo tri puta u dosadašnjoj istoriji Srbije.