Potomci solunskih dobrovoljaca sa ponosom vole da kažu da vojvoda Živojin Mišić u Srbiji ima svoja dva sela - rodno mesto Struganik podno Ravne gore i Mišićevo na samom severu Bačke, na putu između Subotice i Sombora. Ovo će možda začuditi one koji misle da je sever naše zemlje tipična mađarska sredina u kojoj gotovo da i nema srpskih znamenja.

Dvadesetak kilometara južnije od Mišićeva je Karađorđevo, ne Titovo lovište nego možda najveće ličko selo, iz koga su potekli mnogobrojni uspešni lekari, advokati, profesori, ekonomisti, jedan poznati biznismen, pa i bivši ministar.

Tu su dalje Tomislavci, koje nose ime princa Tomislava Karađorđevića, Njegoševo, koje čuva spomen na pesnika i vladiku iz dinastije Petrović, iako u njemu nema Crnogoraca već uglavnom Hercegovaca i Ličana, Bačko Dušanovo, koje je dobilo ime po najvećem, prvom srpskom caru, te Aleksa Šantić, nedaleko od njega Svetozar Miletić, Vojvoda Zimonjić...

Sela su na goloj ledini dvadesetih godina minulog veka podigli kolonisti iz Like, Hercegovine, Bosanske Krajine, manjim delom iz južne Srbije, kao i Srbi iz Mađarske i Rumunije, a traju i danas i čuvaju uspomenu na pretke, ali i velikane po kojima nose ime.

- Na početku su se sva mesta zvala dobrovoljačke kolonije, da bi potom na zahtev tadašnjih srezova morali da dobiju imena - objašnjava istoričar Zoran Veljanović. - Ono što je bilo zajedničko svim kolonistima bili su upravo vojskovođe i državnici, koji su ih sa dinarskog krša i doveli u pitomu ravnicu, te je u jednom trenutku u Vojvodini bilo tri Mišićeva i isto toliko Karađorđeva. Na severu Bačke postojala su i sela General Hadžić i General Radivojević, koji su kasnije preimenovani u Novi Žednik i Višnjevac.

VELEBIT I LOVĆENAC Tamo gde su došli iz istog kraja, kolonisti su naselje nazvali po karakterističnom toponimu. Tako je nastalo selo Velebit, u opštini Kanjiža, koje su osnovali potomci Nikole Tesle i u svom imenu nosi planinu u Lici, dok su Crnogorci selo Sekić preimenovali u Lovćenac u opštini Mali Iđoš, koji ne nosi samo ime planine u Crnoj Gori, nego i čuva crnogorsku tradiciju i običaje.

Tokom prve kolonizacije u Bačku je naseljeno oko 30.000 dobrovoljaca koji su od Kraljevine Jugoslavije dobili po devet jutara zemlje i na potpuno pustoj zemlji oformili više od 60 naselja.

- Najpre su došli samo muškarci, navikli na bespoštednu borbu sa prirodom, zajedničkim snagama gradili jednu po jednu kuću, a potom dovodili i porodice. U svakom selu odmah potom su izgrađene škole, a u Tomislavcima je čak postojala i čitaonica, osnivane su agrarne zajednice - dodaje Veljanović.

Za vrlo kratko vreme, u periodu između dva rata, uman i snažan narod napravio je od kolonija prava naselja, od kojih je najveće bilo Karađorđevo sa 1.500 stanovnika, a za njim odmah Aleksa Šantić i General Hadžić.

Mesta su ravničarska, ali samo po geografskoj odrednici. I danas, posle više od devet decenija, po svemu ostalom gorštačka - po izgledu stasitih meštana, sada već unuka i praunuka dobrovoljaca, po njihovom karakteru, često i govoru.

Nažalost, i ova sela dele sudbinu ostalih u našoj zemlji - sve su starija, a između svakog popisa nestane stotine duša. Koliko prilike dozvoljavaju i danas se čuvaju običaji i tradicija kraja iz koga potiču, kao i uspomena na velikane po kojima nose ime. To se najbolje može videti na proslavama seoskih krsnih slava, običaju koji je postojao od davnina, potom bio ugašen posle Drugog svetskog rata, da bi od devedesetih ponovo oživeo.

- Narodne običaje i tradiciju, pisano i usmeno znamenje naših predaka negujemo i čuvamo od zaborava u Domu kulture, gde se tokom cele godine održavaju mnogobrojne kulturne manifestacije, a otkako se škola vratila u selo u aktivnosti je uključeno dosta dece i mladih, što nas veoma raduje - kaže Predrag Bobić, predsednik MZ Mišićevo. - Najživlje je ipak za Vidovdan, slavu sela, kada se mnogobrojni meštani i zvanice okupe u centru sela, ispred biste vojvode Mišića, koju smo dobili iz Mionice, i gde se održava kulturno-umetnički program koji nas podseti na sve vrednosti što su nam ostavili naši stari, ali i opomene da moramo da ih očuvamo.