JEDINI most preko Dunava u doba antičkog Rima između današnjeg rumunskog Turnu-Severina i srpskog Kladova biće uskoro rekonstruisan. Rumunski dnevnik "Evenimentul zilej" saopštava da će most, koji je izgradio čuveni arhitekta Apolodor iz Damaska između 103. i 105. godine naše ere, ponovo premostiti Dunav prema trodimenzionalnoj rekonstrukciji koja je upravo završena. Naučnicima u rekonstrukciji pomogli su i ostaci preostala tri kamena stuba mosta na rumunskoj i srpskoj strani reke, kao i reljefi sa prikazima građevine na čuvenom Trajanovom stubu na Forumu u Rimu.
Ponovna izgradnja mosta koji je imao kamene stubove i drvenu gornju konstrukciju koštaće oko milion evra, a finansiraće ga opštine sa obala dveju susednih zemalja i Evropska unija.
Most je olakšao prelazak vojske imperatora Trajana pri osvajanju tadašnje robovlasničke države Dačana.
- Rekonstrukcija Trajanovog mosta je izvanredna stvar, ali mislim da će milion evra biti nedovoljna suma da se realizuje taj projekat - rekao nam je Miomir Korać, pomoćnik ministra kulture za baštinu. - Trajanov most ima pedeset stubova i njihova izgradnja će koštati mnogo više od predviđene sume. Mi smo, za početak, uradili projekat izgradnje holograma Trajanovog mosta, čak smo i razmišljali kako to da realizujemo pomoću vodenih pumpi. Rekonstrukcijom Trajanovog mosta spojile bi se naša zemlja i Rumunija. U narednim danima videćemo šta možemo da uradimo, u dogovoru sa kolegama iz Rumunije.
Poseta ovom lokalitetu uvrštena je u rutu "Putevima rimskih imperatora", koja povezuje lokalitete na našim prostorima sa kojih potiču rimski carevi. Trajanov most je prvi most ikada podignut na donjem Dunavu i ceo milenijum je važio za najduži most ikada sagrađen. Podignut je na samom početku drugog veka, kod rumunskog grada Drobeta Turnu-Severina, tokom drugog pohoda cara Trajana na Dečane. Most je, pretpostavlja se, zamislio Trajan, ali je projektovanje i gradnju poverio Apolodoru iz Damaska, najvećem arhitekti toga doba.
Čim je došao na vlast, rimski car Marko Ulpije Nerva Trajan, pripadnik antoninske dinastije, rekao je: "Biću poštovan kada Dakiju učinim rimskom provincijom i kada Dunav i Eufrat pređem preko mosta." Ova jedinstvena građevina omogućila je Trajanu pobedu u drugom dačkom ratu i otvorila put ka novim osvajanjima. Podizanje Trajanovog mosta je, za tadašnje prilike, bilo ravno današnjoj izgradnji najviše zgrade na svetu!Podatke o mostu, njegovom izgledu i gradnji zapisali su istoričari Dion Kasije i Polibije, kao i pesnik iz Vizantije Ceces. Na osnovu tih podataka, a i kasnijih arheoloških istraživanja, znamo da je Trajanov most imao 20 stubova i portale na pristupu i na jednoj i na drugoj dunavskoj obali, kao i da je bio dug preko 1,1 kilometar. Dimenzije stubova su oko 18-19 puta 33-34 metra, kažu istorijske zabeleške, a bili su orijentisani dužinom upravno na tok reke s kljunastim dodacima na prednjoj i zadnjoj strani kojima je umanjivan pritisak vode. Analizom Prokopijeveog teksta, a potom i topografskim zapažanjima na terenu, stručnjaci su utvrdili da je Apolodor skrenuo tok Dunava u rukavac za vreme gradnje, tako da je većina stubova građena na suvom. Temelji stubova i portala bili su od veoma tvrdog cementa napravljenog od šljunka utisnutog u malter, iznad toga su postavljeni redovi opeke, a stubovi su imali jezgro od maltera, oplaćenog tesanicama i opekom.
Most je srušen za vreme Trajanovog naslednika Hadrijana, najverovatnije zbog sprečavanja najezde varvarskih plemena iz istočne Evrope. Tri kilometra nizvodno od Kladova, kod sela Kostol, nalaze se ostaci obalnog stuba na našoj obali. Tvrđava Kastel pontes bila je sagrađena uz Trajanov most, kako bi bila obezbeđna sigurnost prilikom prelaska.
Uz ostatke mosta, na našoj obali Dunava, u malom Kazanu, nalazi se i deo Trajanovog puta koji je zaštićen od plavljenja. Put je bio presečen 103. godine nove ere i predstavlja nastavak ranije izgrađenog Tiberijevog puta, koji je bio namenjen za prolazak i prebacivanje rimskih legija preko Dunava radi osvajanja Dakije.
Trajan je bio je zapovednik i upravitelj Germanije kada ga je rimski car Nerva usvojio i odredio kao svog naslednika. Posle smrti Nerve postao je car 98. godine, a već 101. krenuo je u rat protiv Dečana, koji su ugrožavali rimsku granicu. Osim mosta, u vreme njegove vladavine izgrađen je Trajanov forum, počeo je rat protiv Parta, 114. godine osvojio je Armeniju i severnu Mesopotamiju, a 115. godine osvojio je Adiabene, Vavilon i Ktezifont (prestonicu Parta). Njegova dalja osvajanja 116. godine su prekinute pobunom Jevreja u istočnim provincijama carstva, ali i bolešću. Za svog naslednika imenovao je Hadrijana. U istoriji je ostao zabeležen kao dobar vladar, a Senat je govorio: "Budi sretniji od Avgusta i bolji od Trajana".

TRAJANOVA TABLA
PO završetku radova na izgradnji Trajanovog puta, car Trajan je u želji da ostavi svedočanstvo o velikom podvigu naredio da se u stenu iznad puta ukleše tabla sa raznim ukrasima, da bi tu ostala za vek vekova. Prevod natpisa na njoj glasi - "Imperator Cezar, božanskog Nerve sin, Nerva Trajan Augustus Germanik, vrhovni sveštenik, zastupnik naroda po četvrti put, otac domovine, konzul po četvrti put, savladavši planinsko i dunavsko stenje, sagradio je ovaj put."
Ova tabla i danas, 19 vekova kasnije, svedoči o Trajanovoj vladavini na ovim prostorima.

KOZJE UŠI
ANTIČKA istorija naroda koji su živeli na ovim prostorima počela se beležiti dolaskom Rimljana, četiri veka pre nove ere. Osim rimskih spisa, iz tog vremena ostale su i narodne bajke. Jedna od njih je i priča o caru Trajanu. On je, za vreme svoje vladavine, uspeo da uspostavi sistem poreza i carina, a započela je i prava eksploatacija rudnih bogatstava, najviše zlata, ali i ostalih kovina. U to vreme, ekspanziju je doživelo i kovanje novca i izlivanje figura rimskih božanstava i likova u bistama. Sam Trajan je imao mnogo svojih iskovanih likova, koji su ga preterano ulepšavali, pa se iz toga zaključuje da je bio egoističan. S druge strane, pokorena ilirska plemena plaćala su velike globe, radili teške poslove i bili regrutovani u rimske legionare. Tako je neko od potlačenih smislio priču "U cara Trojana kozje uši", koja se dugo godina učila i u školama.

SLAVLJE
LEGENDA kaže da je Rim 123 dana slavio Trajanov ulazak u Dakiju. Stotine zveri stradalo je u slavlju, u borbama u areni. Slavili su velikog imperatora. Trajanov most je urađen u dahu, sa malom greškom. Postavljen je ukoso. Podaci govore da je Trajan želeo da se most napravi što pre, a arhitekta Apolodor iz Damaska, koji ga je projektovao, iz njemu znanih razloga nije želeo da hoda preko njega.