SINGIDUNUM, Beligradion, Alba Greka, Vajsenburg i Fehervar - sve su to nazivi za današnji srpski glavni grad Beograd. Od Kelta do danas, različite civilizacije su vladale našim gradom. Prirodno je da i nazivi pojedinih beogradskih delova imaju najrazličitije poreklo.
Mnogi autori i hroničari, poput Marinka Paunovića u knjizi "Beograd večiti grad", ili Vidoja Golubovića u knjizi "Stari Beograd - topografski rečnik", nalaze da neka mesta u prestonici nose imena srpskog porekla, ali je značajan broj i onih koja su plod viševekovne turske vladavine.
- Tako je Dorćol turski naziv za ukrštanje odnosno sastajanje četiri puta - podseća Golubović. - Voždovac je, opet, nekada bio Činovnička kolonija, nastao je između dva svetska rata i ime je dobio po voždu Karađorđu. Deo grada na Zvezdari nosi naziv Đeram po bunaru, odnosno đermu koji se nalazio u ovom delu grada, a "Englezovac" je deo iznad Slavije, koji su naši preci u zabludi nazvali po Škotu Mekenziju.
Zeleni venac dobio je ime po nazivu kafane, koju je držala izvesna Nemica. Kafana je imala baštu sa nacrtanim zelenim vencem, po kojem je ceo kraj dobio ime. Kraj oko današnje Botaničke bašte zvao se i Jevremovac, po bratu kneza Miloša čije je ovo imanje nekada bilo. Kralj Milan, njegov unuk, dao je nalog da se ovo mesto prozove po dedi.
Karaburma je danas gusto naseljen deo grada, koji je ime provobitno dobio po rečima "kaja-burun", što znači - stenoviti rt. Međutim, kasnije ime dobija prefiks "kara", što znači crn, a hroničari to vezuju za predanje po kome je ovaj deo grada bio crn i uklet, jer su tu izvršavane smrtne kazne.
Ime naselja Konjarnik ima posebno neobično poreklo. U tom, nekada dalekom delu predgrađa današnjeg grada, živeli su Kalmici, mongolsko pleme, koje se ovde naselilo. Ostalo je zabeleženo da su gajili i čuvali konje i dresirali ih da bi udovoljili prohtevima različitih kupaca...
Košutnjak je nekada bilo zatvoreno lovište Obrenovića u kojem je u to vreme bilo divljači u izobilju, pa otud naziv po košutama. Od 1903. godine lovište je otvoreno za javnost.
Lešće je bilo prepuno stabala lešnika, pa je zapisano: "Bilo je mnogo lijesaka, koje su sasečene onda kad je krčeno, ali ih je još mnogo ostalo".
Mostar je deo grada u blizini današnje pivare BIP. Tu se Mokroluška reka ulivala u Savu, praveći "baru Veneciju", koja se prostirala duž današnje železničke i autobuske stanice. Naziv, Mostar nije dobio po hercegovačkom gradu, kako mnogi pretpostavljaju, već po drvenom mostu, koji bi reka često odnosila kad dođu prolećne bujice. Baruštinu u ovom delu grada su isušivali italijanski radnici, jer je preduzeće iz Italije dobilo koncesiju za taj posao, pa su joj Beograđani zato dali ime po najčuvenijem gradu kanala.
Prokop, deo od spomenika Franšu d'Epereu do Mostara (s leve strane), dobio je ime pošto je odatle kopana zemlja, kojom je baruština zatrpavana.
Palilula je nastala tridesetih godina 19. veka, kada je u ovaj deo grada knez Miloš naseljavao Srbe, koji su se bavili baštovanstvom, a po jednom predanju ovaj deo je dobio naziv po znaku koji je dozvoljavao pušenje ulicom! Na njemu je bila nacrtana lula, dok drugi izvori govore da je ime po nekom grnčaru koji je pravio lule, nezaobilazni rekvizit za uživanje duvana.
Na Petlovom brdu su siromašni Srbi sakrivali kokoške od Turaka, a ovi kad su čuli kukurikanje petlova, dali su ime celom kraju. Po životinjskoj vrsti još jedan deo grada dobio je ime. To je Rakovica. U tamošnjim potocima i Rakovičkoj reci, kao najvećoj, uvek je bilo rakova i po njima je stigao i naziv celog sela. U pomenutoj rečici, sada jednom od najvećih zagađivača Save, rakova je bilo sve do šezdesetih godina prošlog veka. Zglavkare cenjenog mesa oterali su otrovi novootvorenih fabrika u beogradskom predgrađu.
Crveni krst je dobio ime po krstu, koji je 1847. godine na ovo mesto postavio knjigovezac Grigorije Vozarević, dok je Čubura nekada bio naziv za plitak i širok bunar u kojem izvire voda.
"Havala" je turski naziv za mesto ili utvrđenje, koje dominira nekim krajem, pa odatle naziv za najbližu beogradsku "planinu" Avalu, dok su Bele vode dobile ime po izvoru čiste vode, koja je izbijala ispod belog kamena.
Bulbulder je srpski preveden ispravno kao Slavujev potok, jer je "bulbul" na turskom slavuj, ptica koja je nekada krasila pesmom ovaj deo grada, dok su Veliki i Mali Mokri Lug dobili ime po izvorima pitke vode odakle su još Rimljani, 46. godine nove ere napravili vodovod koji je sa ovih izvora dosezao do Kalemegdana!
Deo u ataru Pinosave imao je "nečasno" ime Pariguz, posle zasede koje su Srbi napravili Turcima u Karađorđevo vreme. Legenda kaže da su dobili podosta sačme koja im je završila u stražnjicama, pa otuda takvo ime.

ČUDNA IMENA ULICA
BEOGRAD je poznat i po tome što često menja nazive ulica, jer novi heroji i lideri "nadjačavaju" prethodnike. Prema mišljenu dr Predraga Markovića, iz Instituta za savremenu istoriju, ne bi trebalo ulicama davati isključivo imena ljudi, jer nam "spisak ulica liči na telefonski imenik".
- Na Ceraku postoje ulice naslovljene po nazivu drveća i to je vrlo efektno - objašnjava Marković. - Istovremeno, Beograd nema Japansku ili Norvešku ulicu, a te nacije su se dokazale kao naši veliki prijatelji. Slično je sa Rumunskom ulicom koja je postojala pre rata, ali je danas ona i dalje Užička.
Zato je "biser ime" dobila jedna ulica na Dedinju. Odnedavno se zove Vile Ravijojle!