NAŠI čitaoci u sredu su - na Vidovdan - dobili poklon: staro znamenje naše nove nezavisne države - nalepnicu s grbom Republike Srbije.
Novi grb, pre dve godine, 17. avgusta 2004. poslanici Narodne skupštine ekspresno su, posle samo jednočasovne rasprave, usvojili na Predlog o korišćenju grba, zastave i himne, koji je podnelo 187 narodih poslanika. Tako je u upotrebu vraćen grb Kraljevine Srbije iz 1882. godine, nastao prema zamisli našeg velikog istoričara, filologa i ministra prosvete Stojana Novakovića.
NEZAVISNOST
POSLE ratova s Turskom i sticanja nezavisnosti (1878) knez Milan Obrenović ubrzano se pripremao za stvaranje kraljevine: zida dvor, započinje izgradnju železnice u saradnji sa francuskim finasijerim Bontuom, a Stojanu Novakoviću daje zadatak da osmisli kraljevski grb. Novakovićeva ideja bila je da grb obnovljene kraljevine treba svojom simbolikom da uspostavi vezu sa srednjovekovnom Srbijom.
Studiozno i sistematično Novaković je proučio srednjovekovnu literaturu i izvore, čak angažovao slikara Vladislava Titelbaha da preslika dvoglave orlove iz manastira Žiče, Lazarice, Ljubostinje, Kalenića, Ravanice i Manasije i dokazao da je grb Nemanjićke Srbije bio dvoglavi beli orao u poletu na crvenom polju.
GRB NARODNI
U KNJIZI dečanskog kaluđera Gedeona (Jurišića), Novaković pronalazi na trakama dečanskog horosa najstariji srpski tetragram (krst sa četiri ocila). Tetragram je već bio u osnovi grba Kneževine Srbije, koji je ozvaničen Sretenjskim ustavom iz 1835. godine:
"Grb narodni srpski predstavlja krst na crvenom polju, a među krakovima krsta po jedno ognjilo okrenuto ka krstu. Sav grb opasan je zelenim vencem s desne strane od rastova, a sa leve od maslinovog lista."
Istraživanja koja su poslužila da se formira grb koji je danas ponovo u upotrebi, Stojan Novaković je objavio u knjizi "Heraldički običaji Srba", a u njoj opisuje i na kojim osnovama je on "sklopljen":
"Iz stare kraljevske krune koja je sačuvana na tolikom novicima, izvedena je svedena kruna po formi sadašnjih kraljevskih kruna. Po starim autentičnim oblicima dvoglavog orla uzet na novi grb dvoglavi orao u poletu i spram našeg vremena uzeto je i naturalističko heraldičko crtanje. Kako se Kraljevina Srbija razvila iz Kneževine Srbije, to je državni grb Kneževine stavljen na prsi orlu i zadržan je plašt kojim se sve novije države u Evropi služe i koji je već na grbu Kneževine Srbije usvojen."
BANKROT
PRITISNUT bankrotom francuskog partnera s kojim je započeo izgradnju pruge, Milan Obrenović, bez krunisanja 22. februara 1882. godine, u Narodnom pozorištu proglašava kraljevinu, a 20. juna iste godine donet je zakon kojim je usvojen ovaj simbol.
Likovni standard grba odobren je tek 7. oktobra, a izradio ga je Erns Kral, tada dvadesettrogodišnji student Umetničke zanatske škole u Beču, koji će kasnije na austrougarskom dvoru postati slavni slikar heraldičkih znamenja. Njemu su naručena dva originala: "jedan crnim šrafiran po heraldičkim pravilima u dve trećine formata priložene skice i jedan u potpunim bojama na pergamentu", kao i hiljadu crno-belih kopija.
DINASTIJE
SMENOM dinastija, dolaskom na vlast Petra Prvog Karađorđevića, jedinog krunisanog vladara obnovljene Srbije, grb se nije menjao. Grb Kraljevine Srbije poslužio je posle Prvog svetskog rata i kao osnova za grb Kraljevine SHS, koji je ozvaničen Vidovdanskim ustavom 1921. godine:
"Grb je Kraljevine dvogravi beli orao u poletu na crvenom štitu. Vrh obe glave dvoglavog orla stoji kruna Kraljevine. Na prsima orla je štit, na kojem su grbovi, srpski: beo krst na crvenom štitu sa po jednim ognjilom u svakom kraku, hrvatski: štiti sa 25 polja crvenih i srebrnih naizmenice, slovenački: na plavom štitu tri zlatne šestokrake zvezde. Ispod toga beli polumesec."
Novi-stari srpski grb, koji je dve godine u upotrebi, ima dva oblika: veliki grb Republike Srbije i mali grb Republike Srbije, koji smo objavili na nalepnici.

SUNCE
U KOMUNISTIČKOJ Jugoslaviji, SR Srbija imala je grb sa suncem, točkom sa zupčanicima i ocilima bez krsta, čije idejno rešenje je dao Đorđe Andrejević Kun.